کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

دربارهٔ این ترجمه

«کلام علی» ترجمه‌ای تازه و ساده از سخنان امیر مؤمنان علی (ع) است، برای همهٔ فارسی‌زبانان، نه فقط کسانی که عربی می‌دانند یا درس حوزوی خوانده‌اند. می‌خواهیم سخن علی آسان خوانده شود و همان شکوه، آهنگ و نیروی خود را نگه دارد.

متن عربی

متن از «تمام نهج البلاغه» است که سید صادق موسوی گرد آورده است. سید رضی در نهج‌البلاغه بسیاری از خطبه‌ها و نامه‌ها را بریده و گزیده آورده بود؛ موسوی بخش‌های بریده را در منابع کهن جسته و هر سخن را تا جایی که یافته، کامل کرده است. بیشتر دربارهٔ این کتاب.

روش ترجمه

هر بند در دو مرحله ترجمه شده است: نخست پیش‌نویسی دقیق و وفادار، سپس بازنویسی به فارسیِ ساده و روان که دوباره با عربی سنجیده می‌شود. چیزی افزوده یا کاسته نمی‌شود؛ متن سخت یا تند هم نرم نمی‌شود. ترجمه را هوش مصنوعی (Gemini) با دستورهایی دقیق انجام داده است؛ سپس بازبین‌هایی که آن‌ها هم هوش مصنوعی‌اند (Claude)، هر بند را با متن عربی سنجیده‌اند و هر اصلاح را بازبینِ دیگری پذیرفته یا رد کرده است. ترجمه هنوز در حال بازبینی است.

خط زمان

زمانِ گفتنِ هر متن از نشانه‌های خودِ کتاب (عنوان گردآورنده، عنوان سید رضی، مخاطب، منابع) و تاریخ‌های کهن بیرون کشیده و دوباره سنجیده شده است. هر تاریخ نشانی از اطمینانش دارد: قطعی، محتمل یا تقریبی. متنی که زمانش روشن نیست در بخش «بی‌تاریخ» آمده و به آن تاریخی نسبت نداده‌ایم. تاریخ‌های میلادی به تقویم ژولیانی است که آن روزگار به کار می‌رفت؛ تقویم امروزی (گریگوری) در آن سده‌ها سه روز جلوتر بود.

آنچه فعلاً نیامده

جلد سوم «تمام نهج البلاغه» یک متن بلند به نام «خطبة البیان» است. انتسابِ این خطبه به امام علی در میان دانشمندان شیعه محل تردید جدی است و ویراستار آن را از گزارش‌های پراکنده کنار هم گذاشته است. فعلاً آن را ترجمه و منتشر نکرده‌ایم و ممکن است بعدها گزارش‌های جداگانه‌اش را، هر یک با منبع، بیاوریم.

صداهای متن

بیشترِ هر متن سخنِ خودِ علی است. بندهایی که با خطی در کنارشان آمده‌اند سخنِ او نیستند: گزارشِ راوی، سلسلهٔ راویان، یا سخنِ پیامبر و آیه‌ای که علی نقل کرده است. «سخن امروز» فقط از سخنانِ خودِ علی برگزیده می‌شود.

تصویرها

تصویرهای این وبگاه صحنه‌هایی خیالی از جاها و چیزهای آن روزگارند که با یک مدل هوش مصنوعیِ تصویرساز ساخته شده‌اند و هر کدام پیش از انتشار در اندازهٔ کامل بازبینی شده است؛ عکس یا نقاشیِ تاریخی نیستند، هیچ شخصی را نشان نمی‌دهند و هر کدام با برچسب «تصویر خیالی» آمده است.

شمارش بازدیدها

بازدیدها با گوگل آنالیتیکس شمرده می‌شوند تا بدانیم کدام صفحه‌ها خوانده می‌شوند و مردم چه می‌جویند؛ تبلیغی در کار نیست. چه چیزی شمرده می‌شود و چگونه می‌توانید بیرون بمانید.

یادداشت‌های گردآورنده

زیر هر بند، دکمهٔ «منابع» یادداشت‌های گردآورنده را به عربی نشان می‌دهد: کتاب‌هایی که آن جمله را آورده‌اند، سلسلهٔ راویان و تفاوتِ نسخه‌ها. نشانِ «نهج‌البلاغه» می‌گوید آن بخش در نهج‌البلاغهٔ سید رضی کدام خطبه، نامه یا حکمت است.

گزارش خطا

اگر در ترجمه، شماره یا تاریخی خطایی دیدید، به hajsoor@gmail.com بنویسید و نشانی صفحه را هم بفرستید.