داوری، خوارج و از دست رفتن مصرقلزم (نزدیک سوئز امروزی)
فرمان حکومت مصر برای مالک اشتر و شهادت او در راه
وقتی کار مصر بر محمد بن ابیبکر سخت شد، علی مالک اشتر، یار دلاور و مورد اعتمادش، را با فرماننامهای مفصل دربارهٔ حکومت عادلانه به مصر فرستاد. اشتر پیش از رسیدن، در قلزم با عسلی زهرآلود کشته شد و معاویه از این خبر شادمان شد. علی در سوگ او گفت: «مالک، و چه مالکی!»
دیدگاههای دیگر دربارهٔ تاریخ:
- سال ۳۷ ق (برخی منابع)
- سال ۳۸ ق (طبری)
- اواخر رجب، تاریخی که در برخی تقویمهای شیعه آمده؛ با نامهٔ علی به محمد بن ابیبکر که میگوید اشتر پیش از رسیدن به مصر درگذشت و محمد هنوز والی بود، بهسختی جور درمیآید (تقویمهای رایج)
سخنان این رخداد
- سخن ۱۵۵در سوگ مالک اشترآفرینِ خدا بر مالک!
- سفارش ۱۱به مالک اشتر: سختگیری را با نرمی بیامیزبرای آن کار کسی جز تو نیست؛ پس به سوی آن برو، خدا رحمتت کند.
- نامه ۷۲فراخواندن مالک اشتر از نصیبین برای مصراز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به مالک بن حارث اشتر.
- نامه ۷۳معرفی مالک اشتر به مردم مصراز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به مردمی که برای خدا خشم گرفتند؛ آن هنگام که در زمینِ او نافرمانی شد و حقِ او از میان رفت، و ستم خیمهٔ خود را بر نیکوکار و بدکار، و بر ماندگار و کوچکننده برافراشت؛ چنانکه نه کار نیکی مانده بود که دل به آن آرام گیرد، و نه کار…
- نامه ۷۴دلجویی از محمد بن ابیبکر برای فرستادن اشتراز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به محمد بن ابیبکر.
- عهدنامه ۳نامه به مالک اشتراین فرمانِ بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به مالک بن حارث اشتر در عهدنامهاش به اوست، هنگامی که او را به فرمانداریِ مصر گماشت: برای گردآوریِ خراج (مالیاتِ زمینهای) آنجا، جهاد با دشمنش، اصلاحِ کارِ مردمش و آبادانیِ شهرهایش. او را فرمان داد به تقوای (پرهیزگاری و…