کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۷۲۱ دقیقه خواندن

فراخواندن مالک اشتر از نصیبین برای مصر

نامه‌ای از امام (ع) به مالک اشتر، رحمت خدا بر او، هنگامی که در نصیبین بود

فرمان حکومت مصر برای مالک اشتر و شهادت او در راهمیان ۳۷ تا ۳۸ قکوفه (نامه به نصیبین)تاریخ محتمل

محمد بن ابی‌بکر، فرماندار امام در مصر، جوان بود و در جنگ تجربه نداشت، و شورشیان مصر (طرفداران عثمان) بر او برخاستند. امام که مالک اشتر را فرماندار جزیره (در نصیبین) کرده بود، از کوفه به اشتر نوشت که او از کسانی است که دین با آنان استوار می‌شود و مرز ترسناک با آنان نگه داشته می‌شود. از او خواست نزد امام بیاید تا دربارهٔ مصر تصمیم بگیرند و کارهایش را به مردان مورد اعتماد بسپارد. سپس اشتر را به مصر فرستاد.

خطاب به: مالک اشتر، والی امام در جزیره (نصیبین)

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۴۶

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به مالک بن حارث اشتر.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی مالك بن الحارث الأشتر.

منابع (۱)
  1. ورد فی

جایگاه مالک اشتر در راه حق

اما بعد، تو از کسانی هستی که برای برپا داشتن دین به آنان پشت‌گرمم؛ با صلابت و دلیری‌شان تکبر گناهکار را در هم می‌شکنم؛ و با وجودشان و اندیشهٔ استوارشان گلوگاهِ مرزِ ترسناک را می‌بندم. من پیش‌تر محمد بن ابی‌بکر را بر مصر گمارده بودم، اما در آنجا شورشیانی بر ضد او بیرون آمدند. او جوانی کم‌سن‌وسال بود که نه دانشِ جنگ‌ها را داشت و نه در کارها آزموده بود؛ پس به شهادت رسید، رحمت خدا بر او.

أمّا بعد؛ فإنّك ممّن أستظهر به علی إقامة الدّین، و أقمع ببأسه و نجدت‌ه نخوة الأثیم، و أسدّ به و بحزم رأیه لهاة الثّغر المخوف. و قد كنت ولّیت محمّد بن أبی بكر مصر، فخرج علیه بها خوارج، و هو غلام حدث السّنّ لا علم له بالحروب، و لا بمجرّب للأشیاء؛ فاستشهد رحمه اللّه.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴۶
منابع (۳)
  1. ورد فی أنساب الأشراف ج 2 ص 398. الحدیث 461. مرسلا.
  2. ورد فی المصدر السابق.
  3. أفواه. ورد فی نسخة الآملی ص 277. و نسخة ابن أبی المحاسن ص 327.

پس نزد من بیا تا در کار مصر چاره‌ای بیندیشیم، و از میان یارانت کسانی را که مورد اعتماد و خیرخواهند، بر سرِ کارِ خود جانشین بگذار.

فاقدم علیّ لننظر فی أمر مصر، و استخلف علی عملك أهل الثّقة و النّصیحة من أصحابك.

منابع (۱)
  1. ورد فی تاریخ الطبری ج 4 ص 71. عن أبی مخنف، عن یزید بن ضبیان الهمدانی، عن علی علیه السّلام. و فی الغارات ص 164. عن عبد اللّه بن محمد، عن ابن أبی سیف المدائنی، عن علی علیه السّلام. و فی أمالی المفید ص 79 المجلس 9 الحدیث 4. عن أبی الحسن علی بن محمد بن حبیش الكاتب، عن الحسن بن علی الزعفرانی، عن إبراهیم ین محمد الثقفی، عن محمد بن زكریا، عن عبد اللّه بن الضحاك، عن هشام بن محمد، عن علی علیه السّلام. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 6 ص 74. عن إبراهیم، عن عبد اللّه محمد، عن ابن أبی سیف المدائنی، عن علی علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 252. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

و درود.

و السّلام.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۲۳۲. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن