کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سفارش‌های گفتاریسفارش ۱۱۱ دقیقه خواندن

به مالک اشتر: سخت‌گیری را با نرمی بیامیز

سفارش امام علی (ع) به مالک اشتر، که خدا رحمتش کند، پس از برکناری محمد بن ابی‌بکر، که خدا از او خشنود باشد

بعد از برکناری محمد بن ابی‌بکر از فرمانداری مصر، امام مالک اشتر را به آنجا فرستاد. بنا بر گزارش‌های تاریخی، او را از جایی که بود به کوفه خواند و گفت: «مصر کسی جز تو ندارد؛ برو.» این چند جمله سفارش امام به اوست: نرمی و سختی را با هم بیامیز، با مردم فروتن باش، و در نگاه و اشاره و سلام میان همه برابر باش.

خطاب به: مالک اشتر نخعی، فرماندار برگزیدهٔ مصر

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۴۶

روی خط زمان

برای آن کار کسی جز تو نیست؛ پس به سوی آن برو، خدا رحمتت کند.

لیس لها غیرك؛ فاخرج إلیها، رحمك اللّه.

اگر هم به تو سفارشی نکنم، به نظر و تدبیر خودت بسنده کرده‌ام.

فإنّی إن لم أوصك اكتفیت برأیك.

منابع (۱)
  1. ورد فی الغارات ص 165. عن المدائنی، عن أصحابه، عن علی علیه السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 71. عن أبی مخنف، عن یزید بن ظبیان الهمدانی، عن علی علیه السّلام. و فی الكامل فی التاریخ ج 3 ص 226. مرسلا. و فی شرح نهج البلاغة ج 6 ص 74. عن إبراهیم، عن عبد اللّه محمد، عن ابن أبی سیف المدائنی، عن علی علیه السّلام.

پس در آنچه فکرت را مشغول کرده و نگرانَت ساخته از خدا یاری بخواه؛ و سخت‌گیری را با دسته‌ای از نرمی بیامیز؛ و هر جا مدارا کارسازتر است مدارا کن، و هنگامی که هیچ چیز جز سخت‌گیری به کار تو نمی‌آید، بر سخت‌گیری مصمم شو.

فاستعن باللّه علی ما أهمّك؛ و اخلط الشّدّة بضغث من اللّین، و ارفق ما كان الرّفق أرفق، و اعتزم بالشّدّة حین لا یغنی عنك إلاّ الشّدّة.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴۶
منابع (۱)
  1. أوفق. ورد فی نسخة الإسترابادی ص 454.

و در برابر مردم بالت را فرود آور (فروتنی کن)، و با آنان نرم‌خو باش؛ و در نیم‌نگاه و نگاه، و در اشاره کردن و سلام گفتن، میان همه یکسان رفتار کن؛ تا بزرگان به جانبداری و ستمِ تو طمع نکنند، و ناتوانان از عدالتت ناامید نشوند.

و اخفض للرّعیّة جناحك، و ألن لهم جانبك؛ و آس بینهم فی اللّحظة و النّظرة، و الإشارة و التّحیّة، حتّی لا یطمع العظماء فی حیفك، و لا ییأس الضّعفاء من عدلك.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴۶

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۶، صفحهٔ ۴۰۵. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن