داوری، خوارج و از دست رفتن مصرنهروان، کنار نهر نهروان در جنوب شرقی بغداد امروزی
جنگ نهروان
علی از خوارج خواست قاتلان را تحویل دهند و به هر کس که از صف آنان بیرون بیاید امان داد؛ بسیاری رفتند. با باقیماندگان جنگ شد و تقریباً همه کشته شدند، در حالی که از سپاه علی شمار اندکی کشته شد، همانگونه که بنا بر برخی گزارشها خودش پیش از نبرد گفته بود. او پس از جنگ گفت این گروه از میان نمیروند و در نسلهای بعد هم خواهند بود.
دیدگاههای دیگر دربارهٔ تاریخ:
- صفر ۳۸ ق، بیذکر روز (ویکیشیعه)
- سال ۳۷ ق: طبری این جنگ را در رویدادهای سال ۳۷ آورده است (بنا بر فهرست ترجمهٔ انگلیسی) (طبری)
- پس از دیدار اذرح، در اواخر ۳۸ ق (برخی گزارشها که رأی داوری را شعبان ۳۸ میدانند)
سخنان این رخداد
- سخن ۱۴۴نپذیرفتن خواستهٔ خوارج برای اقرار به کفربادِ سنگباران بر شما ببارد و هیچکس از شما زنده نماند!
- سخن ۱۴۵گفتوگو با خوارج در اردوگاه نهروانآیا همهٔ شما با ما در صفین حاضر بودید؟
- سخن ۱۴۸رد طالعبینی پیش از حرکت به نهروانای دهقان (بزرگِ ایرانی) که خبرها را پیشگویی میکنی و از سرنوشتها میترسانی! آیا تویی که ستارگان روان را به حرکت درمیآوری، به زیان من بر رخدادها حکم میرانی، و آنها را با دقیقهها و ساعتها جابهجا میکنی؟!
- سخن ۱۴۹خوارج از پل نهروان نگذشتهاندهرگز! از آن نگذشتهاند.
- سخن ۱۵۰پس از نهروان: خوارج هنوز تمام نشدهاندباد شکمِ الاغ (سخنی بیپایه و یاوه است)! باد شکمِ الاغ!
- سخن ۱۵۲بر کشتگان نهروان: شیطان و نفس فریبشان دادبدبختی بر شما باد! کسی که فریبتان داد، سخت به شما زیان رساند.