سخنانسخن ۱۵۰۱ دقیقه خواندن
پس از نهروان: خوارج هنوز تمام نشدهاند
سخنی از امام (ع) هنگامی که خوارج را کشت
جنگ نهروان تمام شد و خوارج کشته شدند. یاران امام شاد شدند و گفتند: «ستایش خدا را که ریشهٔ آنان را برید.» یکی هم گفت همهٔ آن گروه نابود شدند. امام جواب داد: «هرگز، به خدا! آنان هنوز در پشت مردان و در رحم زناناند.» او پیشبینی کرد که بعد از این هم گروههایی از میان آنان میآیند، تا آخرینِ آنان با مردی به نام «اشمط» میان فرات و دجله بیرون بیاید.
خطاب به: یاران و سپاهیانی که در نهروان همراه او بودند و از نابودی خوارج شادمان شدند
بخشهایی از این متن در نهجالبلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۶۰
ادامه از جایی که بودید: رفتن به همان بند
سخنی از امام (ع) هنگامی که خوارج (گروهی از سپاهِ علی که پس از داوریِ صفین از او بریدند) را کشت و به او گفته شد: «ستایش از آنِ خداست که ریشهٔ آنان را برید و ما را تا پایان روزگار از دستشان آسوده کرد.» پس امام (ع) فرمود:
كلام له علیه السّلام لمّا قتل الخوارج و قیل له: الحمد للّه الذی قد قطع دابرهم و أراحنا منهم إلی آخر الدهر فقال علیه السّلام:
باد شکمِ الاغ (سخنی بیپایه و یاوه است)! باد شکمِ الاغ!
حزق عیر. حزق عیر.
منابع (۱)
- ورد فی النهایة فی غریب الحدیث ج 1 ص 364. مرسلا. و فی الفائق فی غریب الحدیث ج 1 ص 243. مرسلا. و فی لسان العرب ج 10 ص 46. مرسلا. و فی تاج العروس ج 6 ص 393. مرسلا.
هرگز! به خدا سوگند، اگر در امت محمد (ص) جز سه نفر باقی نمانند، یکی از آنان بر عقیدهٔ اینها خواهد بود. سوگند به کسی که جان علی در دست اوست، آنان نطفههایی در پشت مردان و رحمهای زناناند.
كلاّ و اللّه؛ لو لم یبق فی أمّة محمّد [صلّی اللّه علیه و آله و سلّم] إلاّ ثلاثة لكان أحدهم علی رأی هؤلاء. و الّذی نفس علیّ بیده إنّهم نطف فی أصلاب الرّجال، و قرارات النّساء.
منابع (۱)
- ورد فی كنز العمال ج 11 ص 287 الحدیث 31542. مرسلا عن قتادة، عن علی علیه السّلام. و فی ص 291 الحدیث 31549. مرسلا عن أبی جعفر الفراء مولی علی علیه السّلام، عن أمیر المؤمنین علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 4 ص 94. مرسلا. و فی الدر النظیم ص 371.مرسلا. باختلاف بین المصادر.
همواره گروهی سرکش پس از گروهی سرکش از میان آنان سر برمیآورند، تا اینکه دستهای از آنان میان فرات و دجله همراه مردی سر برمیآورند که به او «اَشمَط» (سیاهوسفیدمو) میگویند؛ آنگاه مردی از ما خاندانِ پیامبر به سوی او میرود و آنان را میکشد.
و لا تزال الخارجة تخرج منهم بعد الخارجة حتّی تخرج منهم طائفة بین الفرات و دجلة، مع رجل یقال له: الأشمط؛ یخرج إلیه رجل منّا أهل البیت فیقتلهم.
منابع (۲)
- ورد فی مروج الذهب ج 2 ص 418. مرسلا. و فی شرح الأخبار ج 2 ص 62 الحدیث 426. عن إسماعیل، بإسناده، عن حبة العرنی، عن علی علیه السّلام.و فی تاریخ بغداد ج 8 ص 296 الرقم 4375. عن الأزهری، عن علی بن عبد الرحمن البكائی، عن احمد بن إبراهیم بن سلمة الكهیلی، عن محمد بن عبد اللّه ابن سلیمان الحضرمی، عن یحیی الحمانی، عن شریك، عن أبی السابغة النهدی، عن حبة العرنی، عن علی علیه السّلام. و عن احمد بن عمر بن روح و الحسن بن فهد النهروانیان، عن احمد بن إبراهیم بن سلمة الكهیلی، عن محمد بن عبد اللّه ابن سلیمان الحضرمی، عن یحیی الحمانی، عن شریك، عن أبی السابغة النهدی، عن حبة العرنی، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر. و ورد كلّما نجم منهم قرن قطع فی نسخ النهج.
- الأشیمط. ورد فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 4 ص 94. مرسلا.
پس از آن، تا روز قیامت هرگز گروهی سرکش سر برنمیآورد.
و لا تخرج بعدها خارجة أبدا إلی یوم القیامة.
و آخرینِ آنان دزدانی غارتگر خواهند بود.
و یكون آخرهم لصوصا سلاّبین.
منابع (۱)
- ورد فی المصادر السابقة. و كنز العمال ج 11 ص 287. و فی الدر النظیم ص 371.مرسلا. باختلاف بین المصادر.
متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۶۰۸. «منابع» زیر هر بند، یادداشتهای گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن





