کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۹۳۱ دقیقه خواندن

به ابن‌عباس: عثمان مرا شتر آب‌کش می‌خواهد

سخنی از او (ع) به عبدالله بن عباس

محاصره و کشته شدن عثمانذی‌القعده ۳۵ قمدینهتاریخ قطعی

در روزهای محاصرهٔ عثمان در مدینه (ذی‌قعده تا ذی‌حجهٔ سال ۳۵)، عثمان ابن‌عباس را با پیامی نزد علی فرستاد تا از او بخواهد به زمین‌ها و دارایی‌اش در ینبع برود، تا مردم کمتر نام او را برای خلافت بر زبان بیاورند. علی به ابن‌عباس پاسخ داد که عثمان او را مانند شتر آب‌کش می‌خواهد: یک بار می‌فرستد و می‌رود، بار دیگر صدا می‌زند و برمی‌گردد. و گفت از عثمان چنان دفاع کرده که ترسیده گناهکار باشد.

خطاب به: عبدالله بن عباس

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۲۴۰

روی خط زمان

هنگامی که عبدالله پیامی از سوی عثمان، که در محاصره بود، برای امام آورد. عثمان در آن پیام از امام می‌خواست به سوی چشمهٔ آبِ خود

و قد جاءه برسالة من عثمان و هو محصور، یسأله فیها الخروج إلی مائه

در یَنبُع بیرون برود تا مردم کمتر نام او را برای خلافت صدا بزنند؛ پیش‌تر هم چنین درخواستی از او کرده بود.

بینبع لیقلّ هتف الناس باسمه للخلافة، بعد أن كان سأله مثل ذلك من قبل

پس امام (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

ای پسر عباس! عثمان فقط می‌خواهد مرا شترِ آب‌کشی با دلوِ بزرگ کند که پیوسته جلو بیایم و عقب بروم. برایم پیام فرستاد که بیرون بروم.

یا ابن عبّاس؛ ما یرید عثمان إلاّ أن یجعلنی جملا ناضحا بالغرب، أقبل و أدبر. بعث إلیّ أن أخرج.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۲۴۰
منابع (۱)
  1. أن یجعلنی إلاّ. ورد فی نسخة العام 400 ص 304. و نسخة ابن المؤدب ص 228. و نسخة نصیری ص 151. و نسخة الآملی ص 231. و نسخة ابن أبی المحاسن ص 269. و نسخة الإسترابادی ص 375.

سپس برایم پیام فرستاد که بازگردم.

ثمّ بعث إلیّ أن أقدم.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۲۴۰

و حالا دوباره برایم پیام می‌فرستد که بیرون بروم!

ثمّ هو الآن یبعث إلیّ أن أخرج!.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۲۴۰

به خدا سوگند، آن‌قدر از او دفاع کردم که ترسیدم گناهکار شوم.

و اللّه لقد دفعت عنه حتّی خشیت أن أكون آثما.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۲۴۰

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۴۰۲. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن