کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۷۱ دقیقه خواندن

به معاویه در نخستین روزهای خلافت

نامهٔ او (ع) به معاویه در همان آغاز که با او بیعت شد

فرستادن والیان تازه و نامه به معاویهمیان ۳۵ تا ۳۶ قمدینهتاریخ محتمل

نخستین نامهٔ علی (ع) به معاویه، از مدینه و در روزهای آغاز خلافت، پیش از رفتن به عراق. او می‌نویسد مردم بی‌مشورت او عثمان را کشتند و با مشورت و اجماع (نظر یکسان همه) با او بیعت کردند. از معاویه می‌خواهد از مردم شام برای او بیعت بگیرد و با گروهی از بزرگان شام نزد او بیاید، چون به همهٔ کارگزاران نامه فرستاده است.

خطاب به: معاویه بن ابی‌سفیان

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۷۵

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به معاویة بن ابی‌سفیان. اما بعد، تو می‌دانی که من دربارهٔ شما حجت را تمام کردم و از شما روی برگرداندم، تا آنکه کاری پیش آمد که نه گریزی از آن بود و نه راهی برای جلوگیری‌اش.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی معاویة بن أبی سفیان. أمّا بعد؛ فقد علمت إعذاری فیكم، و إعراضی عنكم، حتّی كان ما لا بدّ منه و لا دفع له.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۵
منابع (۱)
  1. مدفع. ورد فی كتاب الطراز ج 2 ص 293. مرسلا.

مردم بی‌آنکه با من مشورت کنند، عثمان را کشتند و از روی مشورت و توافقِ خودشان با من بیعت (پیمان فرمان‌برداری) کردند.

إنّ النّاس قتلوا عثمان عن غیر مشورة منّی، و بایعونی عن مشورة منهم و اجتماع.

منابع (۱)
  1. ورد فی أنساب الأشراف ص 211 الحدیث 262. عن أبی مخنف و غیره، عن علی علیه السّلام. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 1 ص 230. مرسلا.و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 1 ص 38. مرسلا.باختلاف یسیر.

ماجرا طولانی است و سخن بسیار.

و الحدیث طویل، و الكلام كثیر.

آنچه گذشت، گذشت و آنچه پیش آمد، پیش آمد.

و قد أدبر ما أدبر، و أقبل ما أقبل.

پس همین که این نامه‌ام به تو رسید، خدا رحمتت کند، از مردمی که نزد تو هستند برای من بیعت بگیر و با گروهی از یارانت که بزرگان شامیان‌اند، نزد من بیا.

فإذا أتاك كتابی هذا فبایع لی، رحمك اللّه، من قبلك [من] النّاس، و أقبل إلیّ فی وفد من أصحابك أشراف أهل الشّام.

منابع (۳)
  1. ورد فی أنساب الأشراف ص 211 الحدیث 262. عن أبی مخنف و غیره، عن علی علیه السّلام. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 1 ص 230. مرسلا. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 1 ص 38. مرسلا.
  2. ورد فی أنساب الأشراف. بالسند السابق. و شرح ابن أبی الحدید. باختلاف.
  3. ورد فی المصدرین السابقین.

چرا که من نزد همهٔ کارگزاران فرستاده‌ام تا با آنان پیمان ببندم و این مسئولیت را به گردنشان بگذارم، و دین و امانتم را از عهدهٔ این کار پاک و آسوده کنم؛ چون چاره‌ای جز این نیافتم.

فإنّی قد بعثت إلی جمیع العمّال لأعمد إلیهم، و أقلّدهم من ذلك، أستبرئ من ذلك دینی و أمانتی؛ لأنّی لم أجد من ذلك بدّا.

منابع (۱)
  1. ورد فی المصدرین السابقین. و ناسخ التواریخ. و فی الفصول المهمة فی معرفة أحوال الأئمة ص 64. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

والسلام.

و السّلام.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۵

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۲۵. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن