کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۷۵۱ دقیقه خواندن

به عمویش عباس دربارهٔ وصیت فاطمه (ع)

سخنی از امام (ع) به عمویش عباس بن عبدالمطلب

درگذشت فاطمه و خاکسپاری شبانهجمادی‌الثانی ۱۱ قمدینهتاریخ قطعی

پس از درگذشت فاطمه، مهاجران و انصار خواستند در نماز و دفن او شرکت کنند. عباس، عموی امام، این خواست را به او رساند. امام پاسخ داد که فاطمه ستم دید و از حقش بازداشته شد و خودش وصیت کرده بود کارش پنهان بماند؛ پس از عباس خواست این پیشنهاد را کنار بگذارد.

خطاب به: عمویش عباس بن عبدالمطلب

روی خط زمان

هنگامی که عباس از او خواست مهاجران (یارانِ کوچ‌کرده از مکه) و انصار (یارانِ پیامبر از مردمِ مدینه) را برای شرکت در نماز بر پیکر فاطمهٔ

لمّا طلب منه جمع المهاجرین و الأنصار المشاركة فی الصلاة علی فاطمة

زهرا (سلام الله علیها) و خاک‌سپاری او گِرد آورد

الزهراء سلام اللّه علیها و دفنها

پس امام (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

فاطمه، دختر رسول خدا (ص)، همواره ستمدیده بود، از حقش بازداشته شد و از میراثش رانده شد. سفارش رسول خدا (ص) دربارهٔ او نگه داشته نشد و نه حق پیامبر دربارهٔ او رعایت شد و نه حق خدای ارجمند و بزرگ.

إنّ فاطمة بنت رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لم تزل مظلومة، و من حقّها ممنوعة، و عن میراثها مدفوعة؛ لم تحفظ فیها وصیّة رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله، و لا روعی فیها حقّه و لا حقّ اللّه - عزّ و جلّ -.

و همین بس که خدا داور است و از ستمگران انتقام می‌گیرد.

و كفی باللّه حاكما، و من الظّالمین منتقما.

عمو جان! از تو می‌خواهم به من اجازه دهی پیشنهادت را انجام ندهم؛ چراکه فاطمه به من وصیت کرده است کارش را پنهان بدارم.

و إنّی أسألك، یا عمّ، أن تسمح لی بترك ما أشرت به، فإنّها وصّتنی بستر أمرها.

عباس سخن علی (ع) را به آن جمع رساند و سپس گفت: بر نظر برادرزاده‌ام هیچ خرده‌ای نمی‌توان گرفت. برای عبدالمطلب فرزندی پربرکت‌تر از علی به دنیا نیامده است، مگر پیامبر (ص). علی همواره در هر بزرگواری از همهٔ آنان پیشگام‌تر، به هر فضیلتی داناتر، در میدان نبردِ سخت شجاع‌تر، و در یاریِ دینِ پاک و یکتاپرستی در جهاد با دشمنان سرسخت‌تر بوده است، و او نخستین کسی است که به خدا و پیامبرش ایمان آورد.

فأبلغ العباس الجمع قول علی علیه السّلام ثم قال: إنّ رأی ابن أخی لا یطعن فیه. إنه لم یولد لعبد المطلب مولود أعظم بركة من علی إلاّ النبی صلّی اللّه علیه و آله و سلّم. إن علیا لم یزل أسبقهم إلی كل مكرمة، و أعلمهم بكل فضیلة، و أشجعهم فی الكریهة، و أشدهم جهادا للأعداء فی نصرة الحنیفیة، و أول من آمن باللّه و رسوله.

منابع (۱)
  1. ورد فی أمالی الطوسی ص 156. الطوسی، عن أبیه محمد بن الحسن الطوسی، عن محمد بن محمد، عن محمد بن احمد بن عبید اللّه المنصوری، عن سلیمان ابن سهل، عن عیسی بن إسحاق القرشی، عن حمدان بن علی الخفاف، عن عاصم بن حمید، عن أبی حمزة الثمالی، عن محمد الباقر، عن أبیه علی السجاد علیهما السّلام، عن محمد بن عمار بن یاسر، عن أبیه عمار، عن علی علیه السّلام. و فی اللمعة البیضاء ص 877. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۲۹۰. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن