کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

دعاهادعا ۱۳۲ دقیقه خواندن

رو در روی سپاه شام در صفین

دعای امام (ع) هنگامی که تصمیم به رویارویی با دشمن در صفین گرفت

نبرد بزرگ صفینصفر ۳۷ قصفین، کنار فرات، بین دو سپاهتاریخ قطعی

بامداد پنجشنبه ۷ صفر ۳۷ در صفین، بعد از تمام شدن آتش‌بس ماه محرم، امام تصمیم گرفت با سپاه شام روبه‌رو شود. رو به لشکر شام ایستاد، این دعا را خواند و بعد سپاه را به جنگ برد.

خطاب به: خدا؛ پیش روی سپاه خود و سپاه شام

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۱۷۱

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

خدایا! ای پروردگارِ این سقفِ برافراشته و این فضای نگه داشته‌شده؛ همانی که آن را جای فرورفتنِ شب و روز قرار دادی، و در آن گردشگاهی برای خورشید و ماه و رفت‌وآمدگاهی برای ستارگانِ رونده نهادی؛ و ساکنانش را گروهی از فرشتگانت قرار دادی که از پرستشِ تو خسته نمی‌شوند.

اللّهمّ ربّ هذا السّقف المرفوع، و الجوّ المكفوف، الّذی جعلته مغیضا للّیل و النّهار، و جعلت فیه مجری للشّمس و القمر، و مختلفا للنّجوم السّیّارة؛ و جعلت سكّانه سبطا من ملائكتك، لا یسأمون من عبادتك.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۷۱
منابع (۴)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 232. عن عمر بن سعد، عن مالك بن أعین، عن زید ابن وهب، عن علی علیه السّلام. و فی مهج الدعوات ص 102. من كتاب الدعاء و الذكر للأهوازی. بإسناده عن یعقوب بن شعیب، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام.
  2. المحفوظ. ورد فی المصدرین السابقین. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 10. عن أبی مخنف، عن مالك بن أعین، عن زید بن وهب الجهنی، عن علی علیه السّلام. و فی البدایة و النهایة ج 7 ص 273. بالسند الوارد فی تاریخ الطبری. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 2 ص 179. مرسلا.
  3. ورد فی المصادر السابقة.
  4. منازل الكواكب. ورد فی المصادر السابقة.

و ای پروردگارِ این زمین که آن را قرارگاهی برای مردمان ساختی، و گذرگاهی برای جنبندگان و چهارپایان، و برای آفریده‌های بی‌شماری از آفرینشِ بزرگت، چه دیده شوند و چه دیده نشوند.

و ربّ هذه الأرض الّتی جعلتها قرارا للأنام، و مدرجا للهوامّ و الأنعام، و ما لا یحصی ممّا یری و ما لا یری من خلقك العظیم.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۷۱

و ای پروردگارِ «اَلْفُلْکِ الَّتِی تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِما یَنْفَعُ النّاسَ»: کشتی‌هایی که با آنچه به مردم سود می‌رساند در دریا روانند.

و ربّ اَلْفُلْكِ الَّتِی تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِما یَنْفَعُ النّاسَ .

منابع (۱)
  1. البقرة/ 164.

و ای پروردگارِ «اَلسَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَیْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ»: ابری که میان آسمان و زمین رام و فرمان‌بردار است.

و ربّ اَلسَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَیْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ .

منابع (۱)
  1. البقرة/ 164.

و ای پروردگارِ دریای لبریز و خروشانی که جهان را در بر گرفته است.

و ربّ البحر المسجور المحیط بالعالم.

منابع (۱)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 232. عن عمر بن سعد، عن مالك بن أعین، عن زید ابن وهب، عن علی علیه السّلام. و فی قرب الإسناد ص 8. عن مسعدة بن صدقة، عن جعفر الصادق، عن أبیه، عن علی علیه و علیهما السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 10. عن أبی مخنف، عن مالك بن أعین، عن زید بن وهب الجهنی، عن علی علیه السّلام. و فی البدایة و النهایة ج 7 ص 273. بالسند الوارد فی تاریخ الطبری. و فی مهج الدعوات ص 102. من كتاب الدعاء و الذكر للأهوازی. بإسناده عن یعقوب بن شعیب، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 2 ص 179. مرسلا. و فی ج 4 ص 52. مرسلا. باختلاف یسیر.

و ای پروردگارِ کوه‌های استواری که آن‌ها را میخ‌هایی برای زمین و تکیه‌گاهی برای آفریدگان قرار دادی.

و ربّ الجبال الرّواسی الّتی جعلتها للأرض أوتادا، و للخلق اعتمادا.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۷۱

درخواست شهادت از خدا برای خود (ع)، اگر باطل بر حق چیره شود

اگر ما را بر دشمنمان پیروز کردی، ما را از سرکشی و ستم دور بدار و بر راه حق استوارمان کن.

إن أظهرتنا علی عدوّنا فجنّبنا البغی، و سدّدنا للحقّ.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۷۱

و اگر آنان را بر ما پیروز کردی، شهادت را روزیِ ما کن و ما را از فتنه (آزمایش و انحراف) نگه دار.

و إن أظهرتهم علینا فارزقنا الشّهادة، و اعصمنا من الفتنة.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۷۱
منابع (۱)
  1. فارزقنی الشّهادة، و اعصم بقیّة أصحابی من الفتنة. ورد فی وقعة صفین ص 232. عن عمر بن سعد، عن مالك بن أعین، عن زید بن وهب، عن علی علیه السّلام. و فی قرب الإسناد ص 8. عن مسعدة بن صدقة، عن جعفر الصادق، عن أبیه، عن علی علیه و علیهما السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 10.عن أبی مخنف، عن مالك بن أعین، عن زید بن وهب الجهنی، عن علی علیه السّلام. و فی البدایة و النهایة ج 7 ص 273. بالسند الوارد فی تاریخ الطبری. و فی مهج الدعوات ص 102. من كتاب الدعاء و الذكر للأهوازی. بإسناده عن یعقوب ابن شعیب، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 2 ص 179. مرسلا. و فی ج 4 ص 52. مرسلا.و فی تجارب الأمم ج 1 ص 335. مرسلا. باختلاف یسیر.

خدایا! تو از کار پسندیده خشنودتری، و بر کار ناپسند خشمگین‌تری، و بر دگرگون کردنِ آنچه ناپسند می‌داری تواناتری، و به آنچه مقدر می‌کنی داناتری؛ در برابر باطل شکست نمی‌خوری، و از حق ناتوان نمی‌مانی، و تو از آنچه ستمکاران می‌کنند بی‌خبر نیستی.

اللّهمّ أنت أرضی للرّضا، و أسخط للسّخط، و أقدر أن تغیّر ما كرهت، و أعلم بما تقدّر؛ لا تغلب علی باطل، و لا تعجز عن حقّ، و ما أنت بغافل عمّا یعمل الظّالمون.

خدایا! به تو پناه می‌برم از اینکه هرگز با دوستی از دوستانِ تو دشمنی کنم، یا با دشمنی از دشمنانِ تو دوستی کنم، یا به چیزی که مایهٔ خشم توست خشنود شوم.

اللّهمّ إنّی أعوذ بك أن أعادی لك ولیّا، أو أوالی لك عدوّا، أو أرضی لك سخطا أبدا.

خدایا! هر که تو بر او درود فرستادی، درودِ ما بر او باد؛ و هر که تو او را لعنت کردی، لعنتِ ما بر او باد.

اللّهمّ من صلّیت علیه فصلواتنا علیه، و من لعنته فلعنتنا علیه.

خدایا! هر که در مرگش گشایشی برای ما و برای همهٔ مسلمانان است، ما را از دستش آسوده کن، و به جای او کسی را به ما بده که برایمان از او بهتر باشد؛ تا از نشانه‌های اجابتِ دعا چیزی را به ما نشان دهی که آن را در دین‌ها و زندگی‌هایمان بازشناسیم.

اللّهمّ من كان فی موته فرج لنا و لجمیع المسلمین فأرحنا منه، و أبدلنا به من هو خیر لنا منه، حتّی ترینا من علم الإجابة ما نتعرّفه فی أدیاننا و معایشنا.

ای مهربان‌ترینِ مهربانان!

یا أرحم الرّاحمین.

و درود و سلام خدا بر سرور ما، محمدِ پیامبر، و خاندان او باد.

و صلّی اللّه علی سیّدنا محمّد النّبیّ و آله و سلّم.

منابع (۱)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 232. عن عمر بن سعد، عن مالك بن أعین، عن زید ابن وهب، عن علی علیه السّلام. و فی قرب الإسناد ص 8. عن مسعدة بن صدقة، عن جعفر الصادق، عن أبیه، عن علی علیه و علیهما السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 10. عن أبی مخنف، عن مالك بن أعین، عن زید بن وهب الجهنی، عن علی علیه السّلام. و فی البدایة و النهایة ج 7 ص 273. بالسند الوارد فی تاریخ الطبری. و فی مهج الدعوات ص 102. من كتاب الدعاء و الذكر للأهوازی. بإسناده عن یعقوب بن شعیب، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 2 ص 179. مرسلا. و فی ج 4 ص 52.مرسلا. و فی أمالی المفید ص 166 المجلس 20 الحدیث 6. عن أبی علی احمد بن محمد الصولی، عن عبد العزیز بن یحیی الجلودی، عن محمد بن زكریا الغلابی، عن قیس بن حفص الدارمی، عن الحسین الأشقر، عن عمرو بن عبد الغفار، عن إسحاق بن الفضل الهاشمی، عن علی علیه السّلام. و فی زهر الآداب ج 1 ص 44.مرسلا. و فی الصحیفة العلویة ص 108. مرسلا. و فی مجالس ثعلب ج 2 ص 348.مرسلا.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۶، صفحهٔ ۴۹۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن