عبادت و دعا
۳۹ متن، به ترتیبِ روزگار علی.
۱ تا ۱۱ قمدینه: ده سال در کنار پیامبر۱
۳۵ تا ۳۶ قآغاز خلافت و جنگ جمل۲
- خطبه ۴۲، میان ۳۵ تا ۳۶ قاصول بیعت و کنارهگیری شش تنستایش از آنِ خداست؛ نخستین ستوده، واپسین پرستیده، و نزدیکترین موجود.
- دعا ۹، جمادیالاول ۳۶ قدعای کمیلخدایا! از تو میخواهم؛ به رحمتت که همهچیز را فرا گرفته است؛ و به نیرویت که با آن بر همهچیز چیره شدی، و همهچیز در برابرش فروتن شد و همهچیز در برابرش خوار شد؛ و به جبروتت (بزرگی و چیرگیِ بیچونوچرا) که با آن بر همهچیز پیروز شدی؛ و به عزتت که هیچچیز تابِ…
۳۶ تا ۳۷ قکوفه و جنگ صفین۵
- خطبه ۴۹، رجب ۳۶ قخطبهٔ بالغه؛ بازگشت از بصره به کوفهستایش از آنِ خداست که دوستش را یاری کرد و دشمنش را بییاور گذاشت؛ راستگویِ برحق را سرافراز ساخت و پیمانشکنِ باطلگرا را خوار کرد.
- عهدنامه ۲، میان ۳۶ تا ۳۷ قپرهیزگاری و یاد آخرت، برای مردم مصراز بندهٔ خدا، امیر مؤمنان، علی بن ابیطالب، به مردم مصر و محمد بن ابیبکر.
- دعا ۱۲، شوال ۳۶ قپناه از رنج سفر، در آغاز راه صفینبه نام خدا.
- دعا ۱۳، صفر ۳۷ قرو در روی سپاه شام در صفینخدایا! ای پروردگارِ این سقفِ برافراشته و این فضای نگه داشتهشده؛ همانی که آن را جای فرورفتنِ شب و روز قرار دادی، و در آن گردشگاهی برای خورشید و ماه و رفتوآمدگاهی برای ستارگانِ رونده نهادی؛ و ساکنانش را گروهی از فرشتگانت قرار دادی که از پرستشِ تو خسته…
- دعا ۱۴، میان ۳۶ تا ۳۷ قآغاز نبرد: دلها و دستها رو به خداو هیچ توان و نیرویی نیست مگر به یاری خدای والای بزرگ.
۳۷ تا ۳۸ قداوری، خوارج و از دست رفتن مصر۳
- نامه ۷۴، میان ۳۷ تا ۳۸ قدلجویی از محمد بن ابیبکر برای فرستادن اشتراز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به محمد بن ابیبکر.
- خطبه ۲۵، صفر ۳۸ قخطبهٔ دیباج؛ سفارش به صدقه، قرآن و دانشستایش از آنِ خداست؛ پدیدآورندهٔ آفریدگان، شکافندهٔ سپیدهدم، زندهکنندهٔ مردگان، و برانگیزندهٔ کسانی که در گورها هستند.
- سخن ۱۴۷، میان ۳۷ تا ۳۸ قخواب با یقین بهتر از نماز با شکخوابیدن با یقین، بهتر از نماز خواندن با شک است. ما خاندان محمد، مایهٔ نجات هر مؤمنی هستیم.
۳۸ تا ۴۰ قسالهای پایانی و شهادت۲
- وصیتنامه ۴، رمضان ۴۰ قآخرین سفارشها پس از ضربت ابنملجماین چیزی است که بندهٔ خدا، امیر مؤمنان، علی بن ابیطالب، در آخرین روزهایش از این دنیا به آن وصیت کرد؛ در حالی که به سوی برزخِ مردگان (جهانِ میانِ مرگ و رستاخیز) میرود و از میان خانواده و دوستان صمیمی کوچ میکند.
- سخن ۲۵، میان ۴۰ تا ۶۰ قوصف امام علی از زبان ضرار نزد معاویهای دنیا، ای دنیا! از من دور شو. خودت را به من نشان دادهای؟!
۳۵ تا ۴۰ قدر سالهای خلافت۹
- خطبه ۳۱، میان ۳۶ تا ۴۰ قروز جمعه؛ دنیای گذرا و فریفتگی مردمستایش از آنِ خداست؛ سرپرستِ ستوده، حکیمِ بزرگوار، که هرچه بخواهد انجام میدهد. دانای پنهانها، پوشانندهٔ عیبها، آفرینندهٔ آفریدگان، فرودآورندهٔ باران، و تدبیرکنندهٔ کار دنیا و آخرت؛ پروردگار آسمانها و زمین، پروردگار جهانیان، و بهترین گشایندگان و داوران.
- خطبه ۳۴، میان ۳۶ تا ۳۹ قعید فطر؛ دنیا و زکات فطره«اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ»؛ ستایش از آنِ خدایی است که آسمانها و زمین را آفرید و تاریکیها و روشنایی را پدید آورد؛ با این همه، کسانی که کافر…
- خطبه ۳۵، میان ۳۶ تا ۳۹ قعید قربان؛ یاد مرگ و حکم قربانیخدا بزرگتر است، خدا بزرگتر است.
- خطبه ۳۶، میان ۳۶ تا ۴۰ قدعای باران در خشکسالیستایش از آنِ خداست که نعمتها را کامل میکند، اندوه را میزداید و جانها را میآفریند. همان که آسمانها را ستونِ کرسی (تخت فرمانروایی) خود، کوهها را میخهای زمین، و زمین را بستری برای بندگان قرار داد. با عزت خود پایههای عرش را برپا کرد، با روشناییِ نورش…
- سخن ۱۱، میان ۳۶ تا ۴۰ قهر روزِ بیگناه برای ما عید استاین چیست که به نمایش گذاشتهاند؟
- سخن ۱۴، میان ۳۶ تا ۳۹ قعید فطر، عید چه کسی است؟و این روز تنها برای کسی عید است که خدای پاک روزهاش را پذیرفته، شبزندهداریاش را ارج نهاده، از تلاشش خشنود شده و گناهش را بر او آمرزیده است.
- سخن ۲۴، میان ۳۶ تا ۴۰ قگفتوگوی شبانه با نوف بکالی و حبّهٔ عرنیای حبّه! خوابیدهای یا بیدار و چشمگشوده؟
- سخن ۳۷، میان ۳۶ تا ۴۰ قسه دستهٔ مردم و ارزش دانش؛ با کمیلای کمیل بن زیاد! این دلها ظرفاند، و بهترینشان دلی است که دانش را بیشتر در خود نگه دارد.
- نامه ۱۱، میان ۳۶ تا ۴۰ قوقت نمازهای روزانه، برای فرمانداراناز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به فرمانداران سرزمینها.
زمانِ گفتن روشن نیستبیتاریخ۱۷
- خطبه ۱آغاز آفرینش، آدم و فرستادن پیامبرانستایش از آنِ خداست؛ خدایی که سخنگویان به ستایشش نمیرسند، شمارندگان نعمتهایش را به شمار درنمیآورند، و کوشندگان حقش را ادا نمیکنند. خدایی که همتهایی که تا دوردست میروند او را درنمییابند، و هوشهایی که در ژرفا فرو میروند به او نمیرسند.
- خطبه ۱۵دل کندن از دنیا و عبرت از گذشتگانستایش از آنِ خداست؛ خدایی که پایین میآورد و بالا میبرد، زیان میرساند و سود میبخشد، و بخشنده و گشادهدست است. ستایشش باشکوه است و نامهایش راست و درست. بر نهانها و بر هرچه از دلها میگذرد آگاه و مسلط است.
- خطبه ۱۷خطبهٔ غرّاء، در تشییع یک جنازهاز چه میگریند؟
- سخن ۴ارزش یاد خدا و وصف اهل آنخدای پاک و برتر، یادِ خود را جلای دلها قرار داد؛ دلها با آن پس از سنگینیِ گوش میشنوند، پس از کمبینایی میبینند، و پس از سرکشی رام میشوند.
- سخن ۵۴ارزش دو رکعت نماز پس از گناهسخنی از او (ع) دربارهٔ اهمیت نمازهای مستحبی: هیچ گناهی مرا اندوهگین نکرد، هرگاه پس از آن مهلت یافتم دو رکعت نماز بخوانم و از خدا عافیت (بخشش و سلامتی) بخواهم.
- سخن ۵۸دعا در برابر ستایشِ رو در روسخنی از او (ع) خطاب به گروهی که رو در رو ستایشش کردند: خدایا! تو مرا بهتر از خودم میشناسی، و من خودم را بهتر از اینان میشناسم.
- سفارش ۱وظیفهٔ اندامها و قرآن، برای محمد حنفیهپسرم! چیزی را که نمیدانی نگو؛ بلکه هر آنچه را هم که میدانی نگو؛ زیرا خدای پاک و برتر بر همهٔ اندامهایت تکلیفهایی واجب کرده است که روز قیامت با آنها بر تو اتمام حجت میکند و دربارهٔ آنها از تو میپرسد. خدا به اندامها یادآوری کرد، پندشان داد، بیمشان داد…
- سفارش ۲چهارصد سفارش برای دین و دنیامردم! از آرزوی باطل بپرهیزید؛ چه بسیار کسی که روزی را آغاز میکند و به پایانش نمیرساند، و چه بسیار کسی که در آغاز شب به حالش غبطه میخورند و در پایان شب، گریهکنندگانش به پا میخیزند.
- دعا ۱درخواست برترین درود برای پیامبرخدایا! ای گسترانندهٔ زمینهای گسترده، و سازندهٔ بناها، و استوارکنندهٔ کوههای پابرجا، و آفرینندهٔ آسمانهای برافراشته، و سرشتهکنندهٔ دلها بر فطرتهایشان (سرشتهای آغازین)؛ چه بدبختِ آنها و چه خوشبختِ آنها، و چه گمراهِ آنها و چه راهیافتهٔ آنها، و ای…
- دعا ۲پناه به خدا برای راه درست و آمرزشخدایا! تو برای دوستدارانت، مونسترینِ مونسانی، و برای آنان که به تو توکل میکنند، از همه برای کارگشایی آمادهتری. آنان را در نهانشان میبینی، از درونشان باخبری و اندازهٔ بینششان را میدانی؛ پس رازهایشان برایت آشکار است و دلهایشان بیقرار و مشتاق توست.
- دعا ۳آمرزش وعدههای شکسته و لغزشهای زبانخدایا! برای من بیامرز آنچه را تو از من به آن داناتری؛ پس اگر به آن بازگشتم، تو هم با آمرزش به سویم بازگرد. خدایا! برای من بیامرز آنچه را از سوی خودم وعده دادم و نزد من وفایی به آن نیافتی.
- دعا ۴پناه از یکی نبودن درون و بیرونخدایا! به تو پناه میبرم از اینکه در نگاهِ تیزِ چشمها ظاهرم نیکو شود، و در آنچه برای تو در دل پنهان میدارم باطنم زشت شود؛ و با همهٔ آنچه تو از من آگاهی، در پیِ خودنماییِ خودم برای مردم بمانم؛ پس خوبیِ ظاهرم را به مردم نشان دهم و با بدیِ کارم به سوی تو…
- دعا ۵سپاس سلامت و درخواست بینیازی از خداستایش از آنِ خداست که صبح کردم و مرده نبودم و نه بیمار؛ نه رگهایم به دردی و بلایی زده شده و نه به بدترین کارم بازخواست شدهام؛ نه نسلم بریده و نه از دینم برگشتهام؛ نه منکر پروردگارم شدهام و نه از ایمانم رمیده و بیگانهام؛ نه عقلم آشفته شده و نه به عذاب…
- دعا ۶سحرگاه: پیری، مرگ و امید به رحمت خداخدای من! بر محمد و خاندان محمد درود فرست و به من رحم کن؛ روزی که نشانم از دنیا بریده شود، یادم از میان آفریدگان پاک شود، و همچون کسی که فراموش شده، در شمار فراموششدگان درآیم.
- دعا ۷آمرزشخواهی پس از دو رکعت نماز صبحخدایا، به یاریِ خودت تو را ستایش میکنم بر نعمتهایی که به سببِ آنها توانِ ستایشت را یافتم؛ و در برابرت، به زیانِ خود، به آنچه تو شایسته و سزاوارِ آنی و به اندازهٔ تباهیِ نیتم و ناتوانیِ جانم اعتراف میکنم.
- دعا ۸دعای صباحخدایا! ای کسی که زبانِ صبح را با سخنِ سپیدهدمش بیرون کشیدی، و پارههای شبِ تاریک را با تیرگیهای سرگردانش رها کردی و پراکندی، و ساختِ چرخِ گردون را در اندازههای آراستگیاش استوار ساختی، و پرتوِ خورشید را با نورِ شعلهورش تاباندی؛
- دعا ۱۱پیش از نبرد: درخواست شهادت در راه خداخدایا! تو راهی از راههایت را نشانهگذاری و نمایان کردی که خشنودیات را در آن نهادی، و دوستانت را به آن فراخواندی، و آن را نزد خودت پرپاداشترین و باارزشترین راهت، و خوشسرانجامترین و گرامیترین راه در پیشگاهت، و دوستداشتنیترین روش به سویت قرار دادی. سپس…