کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

دعاهادعا ۱۱۲ دقیقه خواندن

پیش از نبرد: درخواست شهادت در راه خدا

دعای او (ع) هنگام رفتن به جنگ

بی‌تاریخ

طبق روایت کافی و تفسیر عیاشی، امام هرگاه می‌خواست بجنگد این دعا را می‌خواند. در آن، شهادت در راه خدا و پناه از ترس و تردید را از خدا می‌خواهد. هیچ منبعی آن را به جنگ یا سال خاصی نبسته و خود متن هم نشانهٔ تاریخی ندارد؛ پس نمی‌توان آن را به جنگ‌های دوران خلافت محدود کرد.

خطاب به: خدا

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

خدایا! تو راهی از راه‌هایت را نشانه‌گذاری و نمایان کردی که خشنودی‌ات را در آن نهادی، و دوستانت را به آن فراخواندی، و آن را نزد خودت پرپاداش‌ترین و باارزش‌ترین راهت، و خوش‌سرانجام‌ترین و گرامی‌ترین راه در پیشگاهت، و دوست‌داشتنی‌ترین روش به سویت قرار دادی. سپس در این راه، از مؤمنان جان‌ها و مال‌هایشان را به این بها خریدی که بهشت از آنِ آنان باشد؛ در راه تو می‌جنگند، پس می‌کشند و کشته می‌شوند؛ وعده‌ای راست بر عهدهٔ تو در تورات و انجیل و قرآن.

اللّهمّ إنّك أعلمت سبیلا من سبلك جعلت فیه رضاك، و ندبت إلیه أولیاءك، و جعلته أشرف سبلك عندك ثوابا، و أكرمها لدیك مآبا، و أحبّها إلیك مسلكا؛ ثمّ اشتریت فیه من المؤمنین أنفسهم و أموالهم بأنّ لهم الجنّة یقاتلون فی سبیلك فیقتلون و یقتلون وعدا علیك حقّا فی التّوراة و الإنجیل و القرآن.

درخواست شهادت از خدا و پناه بردن او (ع) از ترس

خدایا! پس مرا از کسانی قرار بده که در این راه، جانش را در معامله با تو فروخته است، و سپس به پیمانِ این معامله‌ای که با تو بسته، برایت وفا کرده است؛ بی‌آنکه پیمان بشکند، یا عهدی را زیر پا بگذارد، یا هیچ تغییری در کارش بدهد؛ و تنها به دنبال رسیدن به وعدهٔ تو، سزاوار شدن به محبتت، و نزدیک شدن به تو به سبب آن است.

[اللّهمّ] فاجعلنی ممّن اشتری فیه منك نفسه، ثمّ و فی لك ببیعه الّذی بایعك علیه، غیر ناكث، و لا ناقض عهدا، و لا مبدّل تبدیلا، إلاّ استنجازا لوعدك، و استیجابا لمحبّتك، و تقرّبا به إلیك.

خدایا! پس بر محمد و خاندان محمد درود فرست، و این راه را پایانِ کارم قرار بده، و به سر آمدنِ عمرم را در آن بگردان. و در این راه، برای خودت و به سبب آن، شهادتگاهی نصیبم کن که با آن خشنودی‌ات را بر من حتمی کنی، و خطاها را با آن از من بریزی، و مرا به دست دشمنانِ نافرمان در شمار زندگانِ روزی‌خور قرار دهی؛ زیر پرچم حق و درفش هدایت، در حالی که برای یاری محمد و خاندانش رو به جلو پیش می‌روم، نه پشت می‌کنم و نه تردیدی به دل راه می‌دهم.

فصلّ اللّهمّ علی محمّد و آل محمّد، و اجعله خاتمة عملی، و صیّر فیه فناء عمری، و ارزقنی فیه لك و به مشهدا توجب لی به منك الرّضا، و تحطّ به عنّی الخطأ، و تجعلنی فی الأحیاء المرزوقین بأیدی العداة العصاة، تحت لواء الحقّ ورایة الهدی، ماضیا علی نصرتهم قدما، غیر مولّ دبرا، و لا محدث شكّا.

خدایا! و در آن هنگام به تو پناه می‌برم از ترس در صحنه‌های هولناک، و از سستی به وقتِ درافتادن با دلیران، و از گناهی که عمل‌ها را تباه می‌کند؛ که از سرِ شک پا پس بکشم یا بی‌یقین پیش بروم، و در نتیجه تلاشم بربادرفته باشد و عملم پذیرفته نشود.

اللّهمّ و أعوذ بك عند ذلك من الجبن عند موارد الأهوال، و من الضّعف عند مساورة الأبطال، و من الذّنب المحبط للأعمال؛ فأحجم من شكّ، أو أمضی بغیر یقین، فیكون سعیی فی تباب، و عملی غیر مقبول.

منابع (۱)
  1. ورد فی تفسیر العیاشی ج 2 ص 113 الحدیث 143. عن عبد اللّه بن میمون القداح، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام. و فی الكافی للكلینی ج 5 ص 46 الباب 2 الحدیث 1. عن عدة من أصحابنا، عن سهل بن زیاد، عن جعفر ابن محمد، عن ابن القداح، عن أبیه میمون، عن جعفر الصادق، عن علی علیهما السّلام. و فی تهذیب الأحكام ج 3 ص 81 الحدیث 237-9. عن علی بن حاتم، عن محمد بن جعفر، عن محمد بن عمرو، عن علی بن محمد، عن جعفر بن محمد، عن عبد اللّه بن میمون، عن جعفر الصادق، عن أبیه محمد الباقر، عن أبیه علی السجاد، عن علی علیه و علیهم السّلام. و فی إقبال الأعمال ج 1 ص 318. مرفوعا عن جعفر الصادق، عن أبیه محمد الباقر، عن أبیه علی السجاد، عن علی علیه و علیهم السّلام. و فی مصباح المتهجد ص 555 الحدیث 649 - 25. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 95 ص 125. من كتاب إكمال الدین و إتمام النعمة. مرسلا. باختلاف یسیر بین المصادر.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۶، صفحهٔ ۴۸۷. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن