کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۱۰۸۱ دقیقه خواندن

با کلیب جرمی، فرستادهٔ مردم بصره

سخنی از امام (ع) با کُلیب جَرمی دربارهٔ لزوم پیروی از حق هنگامی که دلیل روشن برپا شود

جنگ جملجمادی‌الاول ۳۶ قاردوگاه امام نزدیک بصره (پیش از نبرد)تاریخ محتمل

وقتی امام به بصره نزدیک شد، گروهی از مردم بصره کلیب جرمی را فرستادند تا حقیقت کار امام با سپاه جمل را بفهمد و تردیدشان برطرف شود. امام وضع خود را برایش روشن کرد و گفت بیعت کند. کلیب گفت فرستادهٔ قومش است و بی آنان کاری نمی‌کند. امام با مثال «پیشاهنگی که برای قومش آبشخور پیدا کند» او را قانع کرد. او دست داد و بیعت کرد. کلیب پس از بیعت گفت: علی از زیرک‌ترین عرب‌هاست.

خطاب به: کلیب جرمی (فرستادهٔ گروهی از مردم بصره)

روی خط زمان

هنگامی که امیر مؤمنان (ع) به بصره نزدیک شد، گروهی از مردم بصره کلیب را فرستاده بودند تا حقیقتِ کارِ امام با یاران جمل را برایشان بداند و تردید از دل‌هایشان برود. امام (ع) از ماجرای خود با آنان چیزی را برای او روشن کرد که کلیب با آن دانست امام بر حق است. سپس به او فرمود:

و كان قد أرسله قوم من أهل البصرة لمّا قرب أمیر المؤمنین علیه السّلام منها لیعلم لهم حقیقة حاله مع أصحاب الجمل لتزول الشبهة من نفوسهم؛ فبیّن له علیه السّلام من أمره معهم ما علم به أنه علی الحق، ثم قال له:

با من بیعت کن (پیمان فرمان‌برداری ببند).

بایعنی.

منابع (۱)
  1. بایع. ورد فی نسخة العام 400 ص 211. و نسخة ابن المؤدب ص 149. و نسخة نصیری ص 97. و نسخة الآملی ص 146. و نسخة الإسترابادی ص 239. و نسخة عبده ص 367. و نسخة الصالح ص 244. و نسخة العطاردی ص 201.

کلیب گفت: من فرستادهٔ گروهی‌ام و تا به سویشان بازنگردم، از پیش خود کاری نمی‌کنم.

فقال: إنی رسول قوم، و لا أحدث حدثا حتی أرجع إلیهم.

امام (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

بگو ببینم، اگر همین کسانی که پشت سرِ تو هستند، تو را پیش‌آهنگ می‌فرستادند تا جای بارش باران را برایشان پیدا کنی، و تو پیش آنان برمی‌گشتی و از گیاه و آب خبر می‌دادی، اما آنان برخلاف گفتهٔ تو به سوی بیابان‌های بی‌آب و خشک می‌رفتند، چه می‌کردی؟

أ رأیت لو أنّ الّذین وراءك بعثوك رائدا تبتغی لهم مساقط الغیث، فرجعت إلیهم و أخبرتهم عن الكلاء و الماء، فخالفوك إلی المعاطش و المجادب، ما كنت صانعا؟.

منابع (۱)
  1. أ رأیت الّذین وراءك لو. ورد فی نسخة ابن أبی المحاسن ص 207.

گفت: رهایشان می‌کردم و برخلاف آنان به سوی گیاه و آب می‌رفتم.

قال: كنت تاركهم و مخالفهم إلی الكلاء و الماء.

امام (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

پس حالا دستت را دراز کن.

فامدد إذن یدك.

آن مرد گفت: به خدا سوگند، هنگامی که دلیلِ روشن بر من تمام شد، نتوانستم سر باز زنم؛ پس دستم را گشودم و با او (ع) بیعت کردم.

فقال الرجل: فواللّه ما استطعت أن أمتنع عند قیام الحجة علیّ، فبسطت یدی و بایعته علیه السّلام.

و گفت: علی از زیرک‌ترینِ عرب است.

و قال: علیّ من أدهی العرب.

منابع (۱)
  1. ورد فی بحار الأنوار ج 32 ص 175. مرسلا.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۴۴۵. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن