کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۱۰۷۱ دقیقه خواندن

به ابن‌عباس: با زبیر دیدار کن، نه طلحه

سخنی از امام (ع) خطاب به ابن‌عباس، که خدا رحمتش کند

جنگ جملجمادی‌الاول ۳۶ قاردوگاه امام نزدیک بصره (پیش از نبرد)تاریخ قطعی

پیش از جنگ جمل، وقتی امام نزدیک بصره لشکرگاه زده بود، عبدالله بن عباس را نزد زبیر فرستاد تا او را به فرمان‌برداری برگرداند. امام گفت: به دیدار طلحه نرو، چون او مثل گاوی کج‌شاخ و سرکش است؛ با زبیر دیدار کن، که نرم‌خوتر است. به او بگو پسرخاله‌ات می‌گوید: «در حجاز (منطقهٔ مکه و مدینه) مرا شناختی و در عراق نشناختی؛ چه شد؟»

خطاب به: عبدالله بن عباس (برای رساندن پیام به زبیر)

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۳۱

روی خط زمان

هنگامی که پیش از جنگ جمل، او را نزد زبیر فرستاد تا زبیر را به فرمان‌برداری از خود بازگرداند:

لمّا أرسله إلی الزبیر یستفیئه إلی طاعته قبل حرب الجمل

هرگز با طلحه دیدار نکن؛ چون اگر با او روبه‌رو شوی، او را همچون گاوِ نری می‌یابی که شاخش به عقب پیچیده است؛ بر مَرکب سرکش سوار می‌شود و می‌گوید: رام است! اما با زبیر دیدار کن؛ چون او نرم‌خوتر است. پس به او سلام برسان و به او بگو:

لا تلقینّ طلحة؛ فإنّك إن تلقه تجده كالثّور عاقصا قرنه، یركب الصّعب، و یقول: هو الذّلول. و لكن الق الزّبیر؛ فإنّه ألین عریكة، فاقرأه السّلام، و قل له:

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۳۱
منابع (۳)
  1. تلفه. ورد فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید. ج 2 ص 162. مرسلا. و فی منهاج البراعة ج 4 ص 43. مرسلا.
  2. أنفه. ورد فی بحار الأنوار ج 104 ص 94. عن ابن خلكان. مرسلا.
  3. ورد فی البیان و التبیین ج 3 ص 114. مرسلا. و فی عیون الأخبار ج 1 ص 292.مرسلا. و فی العقد الفرید ج 5 ص 64. مرسلا. و فی جواهر المطالب ج 2 ص 13.مرسلا. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 2 ص 169. من كتاب الموفقیات للزبیر بن بكار. مرسلا. و فی تثقیف اللسان ص 290. مرسلا. و فی الفاخر فی الأمثال ص 204. مرسلا. باختلاف یسیر.

پسردایی‌ات به تو می‌گوید:

یقول لك ابن خالك:

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۳۱

ای اباعبدالله! مرا در حجاز شناختی و در عراق انکار کردی!

یا أبا عبد اللّه؛ عرفتنی بالحجاز، و أنكرتنی بالعراق!!!

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۳۱
منابع (۱)
  1. ورد فی شرح ابن أبی الحدید ج 2 ص 169.

پس چه شد که از رأی نخستت برگشتی؟!

فما عدا ممّا بدا؟!.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۳۱

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۴۴۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن