زبان و سخن گفتن
۱۶ متن، به ترتیبِ روزگار علی.

۱۱ تا ۳۵ قپس از پیامبر: بیستوپنج سال صبر۲
- خطبه ۱۲، ربیعالاول ۱۱ قخطبهٔ وسیله؛ اسلام و جایگاه امام در قیامتستایش از آنِ خدایی است که پندارها را از رسیدن به وجودش بازداشت، و خردها را در پرده داشت
- سخن ۹۰، میان ۳۰ تا ۳۱ قبه عیبجویان عثمان که به خود زیان میزدندشما و این عیبجوییهایی که از عثمان میکنید، فقط مانند کسی هستید که به تنِ خودش نیزه میزند تا کسی را که پشت سرش سوار است بکشد.
۳۵ تا ۳۶ قآغاز خلافت و جنگ جمل۲
- سخن ۱۰۷، جمادیالاول ۳۶ قبه ابنعباس: با زبیر دیدار کن، نه طلحههرگز با طلحه دیدار نکن؛ چون اگر با او روبهرو شوی، او را همچون گاوِ نری مییابی که شاخش به عقب پیچیده است؛ بر مَرکب سرکش سوار میشود و میگوید: رام است! اما با زبیر دیدار کن؛ چون او نرمخوتر است. پس به او سلام برسان و به او بگو:
- سخن ۱۱۷، جمادیالاول ۳۶ قدیدار جوانان قبیلهٔ قیس پس از جملکجایند فرماندهانتان؟
۳۶ تا ۳۷ قکوفه و جنگ صفین۱
۳۷ تا ۳۸ قداوری، خوارج و از دست رفتن مصر۱
۳۵ تا ۴۰ قدر سالهای خلافت۳
- سخن ۳۸، میان ۳۶ تا ۴۰ قابوالاسود و پایههای دستور زبان عربیدر این شهر شما غلطگوییهای بسیار و زشتی شنیدم؛ از این رو خواستم در اصول زبان عربی ترازویی برای مردم بگذارم تا زبانشان را با آن راست کنند، و نوشتهای بنگارم که هر کس به آن نگاه کند، سخن عرب را از سخن اینان تشخیص دهد.
- سخن ۴۵، میان ۳۶ تا ۴۰ قفرمانروایان سخن؛ پس از بند آمدن زبان جعدهبدانید که زبان پارهای از انسان است؛ هرگاه زبان سر باز زند، سخن او را یاری نمیکند، و هرگاه زبان گشوده شود، گفتار به او مهلت نمیدهد.
- نامه ۶، میان ۳۶ تا ۴۰ قاندرزهای زندگی به حارث همدانیاز بندهٔ خدا، علی بن ابیطالب، امیر مؤمنان، به حارث هَمدانی.
زمانِ گفتن روشن نیستبیتاریخ۷
- سخن ۱۹به مرد پرگو: آنچه به کارت آید بگوای مرد! تو داری برای دو فرشتهٔ نگهبانت نامهای به سوی پروردگارت املا میکنی؛ پس از چیزی سخن بگو که به کارت میآید، و آنچه را به کارت نمیآید رها کن.
- سخن ۵۰دوری از دعوا؛ وکالت عبدالله بن جعفرسخنی از او (ع) به عبدالله بن جعفر، هنگامی که با حضور خودش او را در مرافعه از طرف خود وکیل کرد: مرافعه و جروبحث، پرتگاههای خطرناکی دارد؛ و شیطان در آن حاضر میشود؛ و من خوش ندارم در آن حاضر شوم.
- سخن ۵۱به کسی که حرفی بزرگتر از خودش زدهنوز جوجهای پرنرسته بودی که پر کشیدی، و هنوز بچهشتری بیش نبودی که نعره سر دادی (پیش از پختگی ادعای بزرگی کردی).
- سخن ۵۲شنوندهٔ غیبت شریک گوینده است؛ به امام حسنپسرم! گوشت را از شنیدن سخن زشت پاک نگه دار، همانطور که زبانت را از گفتن آن پاک نگه میداری؛ چراکه شنونده، شریکِ گوینده است.
- سخن ۶۰سه جملهای که دانایان در نامهها مینوشتندنادانترین مردم کسی است که نامهاش را با سخنان بیهوده پر کند.
- سفارش ۲چهارصد سفارش برای دین و دنیامردم! از آرزوی باطل بپرهیزید؛ چه بسیار کسی که روزی را آغاز میکند و به پایانش نمیرساند، و چه بسیار کسی که در آغاز شب به حالش غبطه میخورند و در پایان شب، گریهکنندگانش به پا میخیزند.
- نامه ۶۷به حسن: تدبیر پیر و چالاکی جوانتدبیرِ پیر نزد من دوستداشتنیتر است از...