سخنانسخن ۱۴۶۱ دقیقه خواندن
خبر کوچ بنیناجیه و خریت بن راشد
سخنی از امام (ع) با یکی از یارانش
در کوفه، پس از داوری. گروهی از بنیناجیه به رهبری خریت بن راشد از امام جدا شدند و میخواستند به مخالفان بپیوندند. امام یکی از یارانش را به خانهٔ آنان فرستاد. او برگشت و گفت: «کوچ کردهاند.» امام فرمود: خدا آنان را دور کند، چنان که قوم ثمود را؛ شیطان فریبشان داده و فردا از آنان بیزار میشود.
خطاب به: یکی از یاران امام که برای خبر گرفتن از آن گروه فرستاده شده بود (بنابر روایت ثقفی: عبداللّه بن قُعین ازدی)
ادامه از جایی که بودید: رفتن به همان بند
که او را فرستاده بود تا برایش از حال گروهی از لشکر کوفه باخبر شود که قصد پیوستن داشتند
و قد أرسله لیعلم له أحوال قوم من جند الكوفة قد همّوا باللّحاق
به خوارج (گروهی از سپاهِ علی که پس از داوریِ صفین از او بریدند)، و از امام (ع) میترسیدند.
بالخوارج، و كانوا علی خوف منه علیه السّلام.
وقتی آن مرد نزد امام بازگشت، امیر مؤمنان (ع) به او فرمود:
فلمّا عاد إلیه الرجل قال له أمیر المؤمنین علیه السّلام:
آیا خاطرجمع شدند و ماندند، یا ترسیدند و کوچ کردند؟
أ أمنوا فقطنوا، أم جبنوا فظعنوا؟.
منابع (۱)
- (**) من: أ أمنوا. إلی: متخلّ عنهم. ورد فی خطب الشریف الرضی تحت الرقم 181. - المناقب لأحمد بن حنبل. مرسلا. و فی مطالب السؤول ص 174. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 90 ص 15. مرسلا من كتاب تفسیر النعمانی. و فی نور الأبصار ص 113.مرسلا. و فی إتحاف الخیرة المهرة ج 5 ص 252 الحدیث 6192. عن أبی بكر بن أبی شیبة، عن شبابة بن سوار، عن نعیم بن حكیم، عن أبی مریم، عن علی علیه السّلام. و فی الفصول المهمة فی معرفة أحوال الأئمة ص 109. مرسلا. و فی البحر الزخار (مسند البزار) ج 3 ص 21 الحدیث 769. عن یوسف بن موسی، عن عبید اللّه بن موسی، عن نعیم بن حكیم، عن أبی مریم، عن علی علیه السّلام. و فی تأویل الآیات ج 1 ص 285 الحدیث 26. عن الشیخ الطوسی، بلإسناده عن رجاله، عن نعیم بن حكیم، عن أبی مریم الثقفی، عن علی علیه السّلام. و فی الجلیس الصالح ص 163. عن العبدان عبد اللّه بن احمد الحربی إذنا و ابن أبی المجد سماعا، عن أبی القاسم الكاتب، عن وهب بن إسماعیل، عن الحسن بن علی، عن أبی بكر بن مالك، عن عبد اللّه بن احمد، عن أبیه، عن أسباط، عن نعیم بن حكیم، عن أبی مریم، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر.
آن مرد گفت: بلکه کوچ کردند، ای امیر مؤمنان!
فقال الرجل: بل ظعنوا یا أمیر المؤمنین.
امام (ع) فرمود:
فقال علیه السّلام:
آیا دست به این کار زدند؟
أ و قد فعلوها؟.
منابع (۱)
- ورد فی تاریخ الطبری ج 4 ص 88. عن هشام بن محمد، عن أبی مخنف، عن الحارث الأزدی، عن عمه عبد اللّه بن فقیم، عن علی علیه السّلام. و فی نهج السعادة ج 2 ص 483. من كتاب التاریخ الكامل ج 3 ص 183. مرسلا.
نابود بادند، همانگونه که ثمود نابود شد!
بعدا لهم كما بعدت ثمود.
بدانید، به خدا سوگند، زمانی که نیزهها به سویشان نشانه رود و شمشیرها بر فرق سرشان فرود آید، از کاری که کردهاند پشیمان خواهند شد.
أما، و اللّه، لو قد أشرعت الأسنّة إلیهم، و صبّت السّیوف علی هاماتهم، لقد ندموا علی ما كان منهم.
منابع (۲)
- ورد فی الغارات ص 224. عن محمد بن عبد اللّه بن عثمان، عن أبی سیف، عن الحارث بن كعب الأزدی، عن عمه عبد اللّه بن قعین الأزدی، عن علی علیه السّلام.
- ورد فی المصدر السابق. و تاریخ الطبری. بالسند السابق. و نهج السعادة.
شیطان امروز آنان را به لغزش انداخته و گمراهشان کرده است، و فردا از آنان بیزاری میجوید و رهایشان میکند.
إنّ الشّیطان الیوم قد استفلّهم و أضلّهم، و هو غدا متبرّئ منهم، و متخلّ عنهم.
منابع (۲)
- استفزّهم. ورد فی هامش نسخة نصیری ص 104. و نسخة الإسترابادی ص 257. و نسخة العطاردی ص 215. عن شرح الراوندی. و ورد استقلّهم فی نسخة العام 400 ص 226. و نسخة ابن المؤدب ص 160. و نسخة الآملی ص 157. و نسخة ابن النقیب ص 165. و نسخة العطاردی ص 251. و ورد استغرّهم فی هامش نسخة 550 ص 106 ب.
- ورد فی الغارات. و تاریخ الطبری. بالسندین السابقین. و نهج السعادة.
متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۵۸۷. «منابع» زیر هر بند، یادداشتهای گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن




