کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۱۹۱ دقیقه خواندن

به ابوموسی: یا آماده شو یا کنار برو

نامه‌ای از او (ع) به ابوموسی اشعری

اردوگاه ذی‌قار و فراخواندن کوفیانجمادی‌الاول ۳۶ قذی‌قارتاریخ محتمل

به امام خبر رسید که ابوموسی اشعری، فرماندار کوفه، مردم را از رفتن به یاری او در جنگ با اصحاب جمل بازمی‌دارد. امام در همان روزهای ذی‌قار به او نوشت که وقتی فرستادهٔ او رسید، آماده شود، مردم را جمع کند و بیرون بیاید، وگرنه کنار برود. هشدار داد که آشوب به خود او هم خواهد رسید.

خطاب به: ابوموسی اشعری (عبدالله بن قیس)، فرماندار امام در کوفه

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۶۳

روی خط زمان

هنگامی که به امام خبر رسید ابوموسی، زمانی که امام مردم را به جنگ با

و قد بلغه عنه تثبیطه الناس عن الخروج إلیه لمّا ندبهم لحرب

اصحاب جمل فراخوانده بود، آنان را از پیوستن به او دلسرد می‌کند:

أصحاب الجمل

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عبدالله بن قیس.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عبد اللّه بن قیس.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

اما بعد، از تو سخنی به من رسیده است که هم به سود توست و هم به زیان تو.

أمّا بعد؛ فقد بلغنی عنك قول هو لك و علیك.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

پس همین که فرستاده‌ام نزد تو آمد، دامنت را بالا بزن، کمربندت را محکم ببند، از سوراخت بیرون بیا و کسانی را که با تو هستند فرابخوان؛ اگر به راستی پای کاری، به راه بیفت، و اگر ترسیده و سست شده‌ای، دور شو.

فإذا قدم رسولی علیك فارفع ذیلك، و اشدد مئزرك، و اخرج من جحرك، و اندب من معك؛ فإن حقّقت فانفذ، و إن تفشّلت فابعد.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳
منابع (۱)
  1. خفّفت. ورد فی نسخة العطاردی ص 391. من نسخة نصیری. و من شرح الكیذری.

به خدا سوگند، هر جا که باشی سراغت می‌آیند و رهایت نمی‌کنند تا آنکه سرشیرت را با ماستت، و آب‌شده‌ات را با بسته‌ات درهم آمیزند (آسایشت را بر هم زنند)؛ و تا جایی که تو را شتابان از نشستنگاهت بلند کنند و از پیش رویت همان‌گونه بترسی که از پشت سرت می‌ترسی.

و أیم اللّه، لتؤتینّ حیث أنت، و لا تترك حتّی یخلط زبدك بخاثرك، و ذائبك بجامدك؛ و حتّی تعجل عن قعدتك، و تحذر من أمامك كحذرك من خلفك.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

این کار، آن چیز ساده‌ای نیست که تو امید داری؛ بلکه حادثهٔ سهمگین و بزرگی است که بر شترش سوار می‌شوند، سرکشش را رام می‌کنند و کوهش را هموار می‌سازند.

و ما هی بالهوینا الّتی ترجو، و لكنّها الدّاهیة الكبری، یركب جملها، و یذلّ صعبها، و یسهّل جبلها.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

پس عقلت را به کار گیر، اختیار کارت را به دست بگیر و سهم و بهره‌ات را بردار؛ و اگر خوشت نمی‌آید، کنار بکش؛ که نه جایت گشاده باد و نه راه نجات بیابی!

فاعقل عقلك، و املك أمرك، و خذ نصیبك و حظّك؛ فإن كرهت فتنحّ إلی غیر رحب و لا فی نجاة.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

سزاوار است که این کار بی‌تو انجام شود در حالی که تو در خوابی، تا جایی که دیگر کسی نگوید: «فلانی کجاست؟»

فبالحریّ لتكفیّنّ و أنت نائم حتّی لا یقال: أین فلان؟.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

به خدا سوگند، این حقی است همراه مردی برحق، و باکی ندارم که کج‌روانِ بی‌دین چه می‌کنند.

و اللّه إنّه لحقّ مع محقّ، و ما أبالی ما صنع الملحدون.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳
منابع (۱)
  1. و لا یبالی. ورد فی نسخة العام 400 ص 420. و نسخة ابن أبی المحاسن ص 360.و نسخة الإسترابادی ص 500. و جمهرة رسائل العرب ج 1 ص 376. عن نسخة.

و درود.

و السّلام.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۳

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۵۷. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن