کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۲۰۱ دقیقه خواندن

به ابوموسی: کوفه را واگذار و برو

نامهٔ امام (ع) به اشعری

اردوگاه ذی‌قار و فراخواندن کوفیانجمادی‌الاول ۳۶ قاردوگاه ذی‌قار (یا در راه ربذه تا ذی‌قار)، پیش از جنگ جملتاریخ محتمل

در راه جنگ جمل، ابوموسی اشعری، فرماندار امام در کوفه، مردم را از پیوستن به سپاه امام بازمی‌داشت. امام او را سرزنش می‌کند و این نامه را با ابن‌عباس و محمد بن ابی‌بکر می‌فرستد. از او می‌خواهد شهر را به آن دو بسپارد و برود، وگرنه آن دو با او می‌جنگند.

خطاب به: ابوموسی اشعری (عبدالله بن قیس)، فرماندار کوفه

روی خط زمان

به دست عبدالله بن عباس و محمد بن ابی‌بکر

مع عبد اللّه بن عباس و محمد بن أبی بكر

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عبدالله بن قیس.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عبد اللّه بن قیس.

اما بعد، ای پسر بافنده! به خدا سوگند، من گمان می‌کردم دوری تو از این کار، تو را از رد کردن فرمانم و سرکشی در برابرم بازمی‌دارد؛ کاری که خدای ارجمند و بزرگ تو را شایستهٔ آن نساخته و برایت بهره‌ای در آن نگذاشته است.

أمّا بعد؛ یا ابن الحائك، فو اللّه إنی كنت لأری أنّ بعدك من هذا الأمر الّذی لم یجعلك اللّه - عزّ و جلّ - له أهلا، و لا جعل لك فیه نصیبا، سیمنعك من ردّ أمری، و الانتزاء علیّ.

من پسر عباس و پسر ابی‌بکر را به سوی تو فرستاده‌ام؛ پس آن دو را با این شهر و مردمش واگذار، و نکوهیده و رانده‌شده از کارِ ما کناره بگیر.

و قد بعثت إلیك ابن عبّاس و ابن أبی بكر، فخلّهما و المصر و أهله، و اعتزل عملنا مذؤوما مدحورا.

اگر چنین کردی که هیچ؛ وگرنه به آن دو فرمان داده‌ام که آشکارا و رودررو با تو بجنگند؛ که «إنّ اللّه لا یهدی کید الخائنین» (خداوند نیرنگ خائنان را به سرانجام نمی‌رساند).

فإن فعلت؛ و إلاّ فإنّی قد أمرتهما أن ینابذاك علی سواء إنّ اللّه لا یهدی كید الخائنین.

پس هرگاه آن دو بر تو چیره شدند، تو را تکه‌تکه خواهند کرد.

فإذا ظهرا علیك قطّعاك إربا إربا.

و درود بر کسی که شکر نعمت را به جا آورد، به بیعت (پیمانِ وفاداری با رهبر) وفا کرد، و به امید عافیت و رهایی کار کرد.

و السّلام علی من شكر النّعمة، و وفی بالبیعة، و عمل برجاء العافیة.

منابع (۱)
  1. ورد فی تاریخ الطبری ج 2 ص 512. عن عمرو بن شبة، عن أبی الحسن، عن بشیر ابن عاصم، عن ابن أبی لیلی، عن أبیه، عن علی علیه السّلام. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 14 ص 10. عن أبی مخنف. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 32 ص 86. عن أبی مخنف. مرسلا. و فی الدر النظیم ص 345. مرسلا. باختلاف.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۵۹. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن