کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۴۶۱ دقیقه خواندن

سرزنش کمیل برای رها کردن مرز هیت

نامهٔ امام (ع) به کمیل بن زیاد نخعی، کارگزارش در شهر هیت

یورش سفیان بن عوف به انبار۳۹ قکوفه (نامه به هیت، کنار فرات)تاریخ محتمل

کمیل بن زیاد، فرماندار امام در هیت (کنار فرات)، به‌جای نگهبانی از پاسگاه‌ها به قرقیسیا، در قلمرو معاویه، یورش برد. هیت بی‌دفاع ماند و دسته‌های غارتگر معاویه از آنجا گذشتند. امام او را برای این کوتاهی سرزنش کرد.

خطاب به: کمیل بن زیاد نخعی، فرماندار امام در هیت

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۶۱

روی خط زمان

در سرزنش او که چرا جلوی سپاه دشمن را، که برای غارت از قلمرو او می‌گذشتند، نگرفته است

ینكر علیه تركه دفع من یجتاز به من جیش العدو طالبا الغارة

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به کمیل بن زیاد نخعی.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی كمیل بن زیاد النّخعیّ.

سلام بر تو.

سلام علیك.

منابع (۱)

اما بعد، اینکه انسان کاری را که به او سپرده‌اند تباه کند، و سراغ کاری برود که از دوشش برداشته‌اند، ناتوانیِ آشکار و فکری ویرانگر است. اینکه به غارتِ مردمِ قرقیسیا پرداختی و پاسگاه‌های مرزی‌ات را که به تو سپرده بودیم رها کردی، بی‌آنکه کسی در آن‌ها باشد تا نگهبانی دهد یا سپاهِ مهاجم را از آن‌ها برگرداند، تصمیمی سست و پریشان است.

أمّا بعد؛ فإنّ تضییع المرء ما ولّی، و تكلّفه ما كفی، لعجز حاضر، و رأی متبّر. و إنّ تعاطیك الغارة علی أهل قرقیسیا، و تعطیلك مسالحك الّتی ولّیناك علیها، لیس بها من یمنعها، و لا یردّ الجیش عنها، لرأی شعاع.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۱
منابع (۱)
  1. لها. ورد فی نسخة ابن المؤدب ص 295. و نسخة الآملی ص 301. و ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 195. عن نسخة. و نسخة العطاردی ص 389.

تو پلی شده‌ای برای دشمنانت که می‌خواهند به یارانت شبیخون بزنند؛ نه شانه‌ای استوار داری، نه هیبتی ترساننده، نه رخنه‌ای از مرز را می‌بندی، نه شوکتِ دشمنی را در هم می‌شکنی، نه گرهی از کارِ مردمِ شهرت باز می‌کنی و نه بارِ مسئولیتی را از دوشِ فرمانروایت برمی‌داری.

فقد صرت جسرا لمن أراد الغارة من أعدائك علی أولیائك، غیر شدید المنكب، و لا مهیب الجانب، و لا سادّ ثغرة، و لا كاسر لعدوّ شوكة، و لا مغن عن أهل مصره، و لا مجز عن أمیره.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۱

و السّلام.

و السّلام.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۶۱

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۱۳۹. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن