کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۴۴۱ دقیقه خواندن

به عثمان بن حنیف در آستانهٔ جنگ جمل

نامهٔ امام (ع) به عثمان بن حنیف دربارهٔ گروهی که از فرمان‌برداری گریخته بودند

تسخیر بصره به دست سپاه جملربیع‌الثانی ۳۶ قمدینه یا آغاز راه عراق (نامه به بصره فرستاده شد)تاریخ محتمل

طلحه و زبیر و یارانشان با سپاه جمل به بصره رسیدند و برای جنگ آماده شدند. عثمان بن حنیف، فرماندار امام در بصره، وضع را به امام نوشت و امام این نامه را در پاسخ فرستاد: اگر نافرمانان برگردند، ما همین را می‌خواهیم. وگرنه با یاران فرمانبردارت به سراغ آنان برو و از کسانی که بی‌میل‌اند بی‌نیاز باش.

خطاب به: عثمان بن حنیف انصاری، فرماندار امام در بصره

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۴

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

بی‌نیازی امام (ع) از کسی که به جبر و بی‌میلی به جهاد (پیکار در راه خدا) می‌آید

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عثمان بن حنیف.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عثمان بن حنیف.

سلام بر تو.

سلام علیك.

اما بعد، اگر به سایهٔ فرمان‌برداری بازگردند، این همان است که دوست داریم.

أمّا بعد فإن عادوا إلی ظلّ الطّاعة فذاك الّذی نحبّ.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴
منابع (۲)
  1. ورد فی تذكرة الخواص ص 144. مرسلا عن الشعبی، عن ابن عباس، عن علی علیه السّلام. باختلاف.
  2. عادت هذه الشّرذمة. ورد فی المصدر السابق.

و اگر کار آن گروه به شکاف کشید و به نافرمانی انجامید، با کسانی که از تو فرمان می‌برند به سوی کسانی که نافرمانی‌ات می‌کنند برخیز؛ و با کسانی که همراهت فرمان‌بردارند، از کسانی که از یاری‌ات پا پس می‌کشند بی‌نیاز باش.

و إن توافت الأمور بالقوم إلی الشّقاق، و تماد [ت] بهم إلی العصیان، فانهد بمن أطاعك إلی من عصاك، و استغن بمن انقاد معك عمّن تقاعس عنك.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴
منابع (۲)
  1. تراقت. ورد فی نسخة ابن المؤدب ص 231. و نسخة الإسترابادی ص 383.
  2. ورد فی تذكرة الخواص. بالسند السابق.

چرا که کسی که به جبر و بی‌میلی می‌آید، نبودنش بهتر از بودنش است، و نشستنش سودمندتر از برخاستنش.

فإنّ المتكاره مغیبه خیر من مشهده، و قعوده أغنی من نهوضه.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴
منابع (۲)
  1. شهوده. ورد فی هامش نسخة ابن النقیب ص 238.
  2. خیر. ورد فی نسخة العام 400 ص 328. و نسخة الإسترابادی ص 383.

و سلام.

و السّلام.

منابع (۱)
  1. ورد فی

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۱۳۵. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن