کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۴۳۱ دقیقه خواندن

سهل بن حنیف و گریختگان به سوی معاویه

نامهٔ امام (ع) به سهل بن حُنیف انصاری (از یاران پیامبر و مردم مدینه)، که کارگزار او در مدینه بود

کوفه و جنگ صفینمیان ۳۶ تا ۳۷ قکوفه یا بصره (پس از رفتن امام از مدینه)تاریخ تقریبی

گروهی از مردم مدینه پنهانی به معاویه می‌پیوستند. امام به سهل بن حنیف، جانشین خود در مدینه، نوشت که برای رفتن آنان افسوس نخورد، چون به سوی دنیا و برتری‌جویی گریخته‌اند. درخواست سهل را برای آمدن نزد او پذیرفت.

خطاب به: سهل بن حنیف انصاری، کارگزار و جانشین امام در مدینه

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۷۰

دربارهٔ گروهی از مردم مدینه که به معاویه پیوستند

فی معنی قوم من أهلها لحقوا بمعاویة

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

حقیقتِ کسانی از مردم مدینه که به معاویه پیوستند

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به سهل بن حُنیف.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی سهل بن حنیف.

منابع (۱)

اما بعد، به من خبر رسیده که مردانی از کسانی که نزد تو هستند، پنهانی و یکی‌یکی به سوی معاویه می‌روند. پس برای آنچه از شمارشان از دستت می‌رود و آنچه از یاری‌شان از تو بریده می‌شود، افسوس نخور.

أمّا بعد؛ فقد بلغنی أنّ رجالا ممّن قبلك یتسلّلون إلی معاویة. فلا تأسف علی ما یفوتك من عددهم، و یذهب عنك من مددهم.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۰
منابع (۲)
  1. من أهل المدینة. ورد فی تاریخ الیعقوبی ج 2 ص 203. مرسلا. و فی أنساب الأشراف ج 2 ص 157 الحدیث 170. مرسلا.
  2. فلا تأس. ورد فی معادن الحكمة ج 1 ص 224. عن نسخة.

برای گمراهیِ آنان، و برای آسودگیِ دلِ تو از دستشان، همین بس که از هدایت و حق می‌گریزند و شتابان به سوی کوری و نادانی می‌تازند.

فكفی لهم غیّا، و لك منهم شافیا، فرارهم من الهدی و الحقّ، و إیضاعهم إلی العمی و الجهل.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۰

آنان فقط اهل دنیایند که به دنیا رو آورده‌اند و حریصانه به سویش می‌شتابند؛ در حالی که عدالت را شناختند و دیدند، و آن را شنیدند و به خاطر سپردند، و دانستند که مردم نزد ما در حق با هم برابرند؛ پس به سوی امتیازطلبی گریختند. دور بادند و نابود!

و إنّما هم أهل دنیا مقبلون علیها، و مهطعون إلیها؛ و قد عرفوا العدل و رأوه، و سمعوه و وعوه. و قد علموا أنّ النّاس عندنا فی الحقّ أسوة فهربوا إلی الأثرة؛ فبعدا لهم و سحقا.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۰
منابع (۳)
  1. فإنّما. ورد فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 8.مرسلا.
  2. مكبّون. ورد فی نثر الدر ج 1 ص 320. مرسلا. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 4. مرسلا.
  3. ورد فی تاریخ الیعقوبی ج 2 ص 203. مرسلا. و فی نثر الدر ج 1 ص 320. مرسلا.و فی أنساب الأشراف ج 2 ص 157 الحدیث 170. مرسلا.

به خدا سوگند، آنان از ستمی نگریختند و به عدالتی نپیوستند.

إنّهم، و اللّه، لم ینفروا من جور، و لم یلحقوا بعدل.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۰
منابع (۱)
  1. لم یفرّوا. ورد فی معادن الحكمة ج 1 ص 225. عن بعض نسخ النهج.

بدانید! آن‌گاه که گورها زیر و رو شود، و آنچه در سینه‌هاست بیرون کشیده و آشکار شود، و دادخواهان گرد هم آیند، و خدا میان بندگان به حق داوری کند، برای این گروه چیزی روشن خواهد شد که گمانش را نمی‌بردند.

أما لو قد بعثرت القبور، و حصّل ما فی الصّدور، و اجتمعت الخصوم، و قضی اللّه بین العباد بالحقّ، لتبیّن للقوم ما لم یكونوا یحتسبون.

منابع (۱)
  1. ورد فی المصدرین السابقین. باختلاف.

و ما در این کار امید داریم که اگر خدا بخواهد، خدا دشوارترینِ آن را برایمان رام کند و ناهموارترینِ آن را بر ما آسان سازد. نامه‌ات به من رسید که در آن از من اجازهٔ آمدن می‌خواهی.

و إنّا لنطمع فی هذا الأمر أن یذلّل اللّه لنا أصعبه، و یسهّل لنا أحزنه، إن شاء اللّه. و قد أتانی كتابك تسألنی الإذن لك فی القدوم.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۷۰
منابع (۱)
  1. صعبه... حزنه. ورد فی نسخة ابن أبی المحاسن ص 367. و هامش نسخة الإسترابادی ص 509. و نسخة عبده ص 646. و نسخة الصالح ص 461.

هرگاه خواستی بیا —خدا از ما و از تو درگذرد— و هیچ رخنه و کمبودی به جا نگذار.

فاقدم إذا شئت، عفا اللّه عنّا و عنك؛ و لا تذر خللا.

منابع (۱)
  1. ورد فی تاریخ الیعقوبی ج 2 ص 203. مرسلا. و فی أنساب الأشراف ج 2 ص 157 الحدیث 170. مرسلا.

و سلام و رحمت و برکات خدا بر تو باد.

و السّلام علیك و رحمة اللّه و بركاته.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۱۳۳. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن