کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۴۹۱ دقیقه خواندن

به عمرو عاص: از گذشته عبرت بگیر

نامهٔ امام (ع) به عمرو عاص

لیلة الهریر و بالا رفتن قرآن‌ها بر نیزهصفر ۳۷ قاردوگاه صفین، کنار فراتتاریخ محتمل

در صفین، پس از اینکه قرآن‌ها بر نیزه‌ها بالا رفتند و داوری قرآن پذیرفته شد، عمرو بن عاص در نامه‌ای به امام نوشته بود که قرآن را میان خودشان داور کرده‌اند. امام در پاسخ نوشت: دنیایی که به آن دل بسته‌ای از تو جدا می‌شود، و اگر عبرت می‌گرفتی، دنیا تو را نمی‌فریفت.

خطاب به: عمرو بن عاص

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۴۹

روی خط زمان

نامه‌ای دیگر از امام (ع) به عمرو عاص

كتاب له علیه السّلام إلی عمرو بن العاص أیضا

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عمرو عاص.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عمرو بن العاص.

فراخواندن عمرو عاص به عبرت گرفتن از گذشتگان

اما بعد، آنچه از دنیا به دورت پیچانده‌ای و از دنیا به آن اعتماد کرده‌ای، بی‌گمان از تو روی برمی‌گرداند و از تو جدا می‌شود.

أمّا بعد؛ فإنّ الّذی تلوّیت من الدّنیا، و وثقت به منها، لمنقلب عنك و مفارق لك.

منابع (۱)
  1. أعجبك من الدّنیا ممّا نازعتك إلیه نفسك. ورد فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 2 ص 227. مرسلا. و فی وقعة صفین ص 498. عن نصر، عن عمر بن سعد، عن رجل، عن شقیق بن سلمة، عن علی علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 103. مرسلا.

پس به دنیا دل‌گرم و مطمئن مباش، که بسیار فریبکار است.

فلا تطمئنّ إلی الدّنیا فإنّها غرّارة.

منابع (۱)
  1. ورد فی شرح ابن أبی الحدید. و فی وقعة صفین ص 498. عن نصر. مرسلا عن علی علیه السّلام. و فی المعیار و الموازنة ص 103. مرسلا. و فی أمالی الطوسی ص 221. عن أبی علی الحسن بن محمد بن الحسن الطوسی، عن أبیه أبی جعفر محمد بن الحسن بن علی الطوسی، عن محمد بن محمد، عن أبی الحسن علی ابن محمد الكاتب، عن الأجلخ، عن حبیب بن أبی ثابت، عن ثعلبة بن یزید الحمانی، عن علی علیه السّلام. و فی الأخبار الطوال ص 192. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 32 ص 359. مرسلا. و فی نهج البلاغة الثانی ص 240. من كتاب معادن الحكمة ج 1 ص 94. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

اگر از آنچه گذشت عبرت می‌گرفتی، آنچه را مانده است نگه می‌داشتی، و از پندی که دنیا به تو داد سود می‌بردی؛ اما تو پیِ هوس و خواهش نفست رفتی و آن را برگزیدی. اگر این نبود، چیزی دیگر را بر آنچه تو را به آن فراخواندیم برنمی‌گزیدی؛ چراکه امید به ما بزرگ‌تر است و ما به حجت و دلیلِ روشن سزاوارتریم.

و لو اعتبرت بما مضی حفظت ما بقی، و انتفعت منها بما و عظت به؛ و لكنّك اتّبعت هواك و آثرته. و لو لا ذلك لم تؤثر علی ما دعوناك إلیه غیره، لأنّا أعظم رجاء و أولی بالحجّة.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۴۹
منابع (۲)
  1. حذرت. ورد فی المعیار و الموازنة ص 103. مرسلا. و أمالی الطوسی ص 221.عن أبی علی الحسن بن محمد بن الحسن الطوسی، عن أبیه أبی جعفر محمد بن الحسن بن علی الطوسی، عن محمد بن محمد، عن أبی الحسن علی بن محمد الكاتب، عن الأجلخ، عن حبیب بن أبی ثابت، عن ثعلبة بن یزید الحمانی، عن علی علیه السّلام. و فی نهج البلاغة الثانی ص 240. من كتاب معادن الحكمة ج 1 ص 94. مرسلا. و ورد لحفظت فی وقعة صفین ص 498. عن نصر. مرسلا عن علی علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 103. مرسلا. و فی ج 6 ص 340. مرسلا.
  2. ورد فی المصادر السابقة. و فی الأخبار الطوال ص 192. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 32 ص 359. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

و درود.

و السّلام.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۱۴۵. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن