سخنانسخن ۱۲۹۱ دقیقه خواندن
دیروز فرمانده، امروز فرمانبر؛ پس از ماجرای داوری
سخنی از او (ع) خطاب به مردم، پس از آنکه دربارهٔ داوری (حَکَمیّت) به آشفتگی افتادند و از کنار او پراکنده شدند
سپاه معاویه قرآنها را بر نیزه کرد. یاران امام او را وادار کردند داوری (حکمیت) را بپذیرد و در سپاه اختلاف افتاد. امام در جمع آنان سخن گفت. گفت تا جنگ شما را فرسوده نکرده بود، کار من با شما بر وفق مراد بود. گفت دیروز فرمانده مؤمنان بود و امروز فرمانبر شده؛ دیروز بازدارنده بود و امروز بازداشته میشود. چون آنان زندگی را دوست داشتند و او نمیخواست کاری را که ناخوش دارند بر آنان تحمیل کند.
خطاب به: سپاه و یارانش که بر سر حکمیت دچار اضطراب و اختلاف شده بودند
بخشهایی از این متن در نهجالبلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۲۰۸
ادامه از جایی که بودید: رفتن به همان بند
سخنی از او (ع) خطاب به مردم، پس از آنکه دربارهٔ داوری به آشفتگی افتادند و از کنار او پراکنده شدند: مردم! کار من با شما همواره همانطور بود که دوست داشتم، تا اینکه جنگ شما را فرسود و از پا درآورد.
كلام له علیه السّلام مخاطبا القوم بعد اضطرابهم عنه فی الحكومة أیّها النّاس؛ إنّه لم یزل أمری معكم علی ما أحبّ، حتّی نهكتكم الحرب.
منابع (۱)
- فدحتكم. ورد فی جمهرة خطب العرب ج 1 ص 375 الرقم 260. مرسلا.
به خدا سوگند، جنگ از شما گرفت و باقی گذاشت، ولی از دشمنتان گرفت و باقی نگذاشت. این جنگ برای دشمنتان فرسایندهتر بود و بر آنان زخمِ کاریتری زد.
و قد، و اللّه، أخذت منكم و تركت، و أخذت من عدوّكم و لم تترك؛ و هی لعدوّكم أنهك، و فیهم أنكی.
منابع (۱)
- ورد فی وقعة صفین ص 484. مرسلا. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 2 ص 219. عن نصر، عن فضیل بن خدیج، عن علی علیه السّلام.
اما من دیروز امیرِ مؤمنان بودم و امروز فرمانبر شدهام؛ دیروز بازدارنده بودم و امروز بازداشته شدهام.
إلاّ أنّی قد كنت أمس أمیرا للمؤمنین، فأصبحت الیوم مأمورا؛ و قد كنت أمس ناهیا، فأصبحت الیوم منهیّا.
منابع (۲)
- ورد فی المصدرین السابقین. و فی كتاب الفتوح ج 3 ص 186. مرسلا. و فی المعیار و الموازنة ص 175. مرسلا. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 91. مرسلا. باختلاف بین المصادر. و ورد لقد فی نسخ النهج.
- ورد فی شرح نهج البلاغة. بالسند السابق. و وقعة صفین. و كتاب الفتوح. و ناسخ التواریخ.
شما زندهماندن را دوست داشتید، و در توان من نیست که شما را به چیزی وادارم که خوش ندارید.
و قد أحببتم البقاء؛ و لیس لی أن أحملكم علی ما تكرهون.
متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۵۰۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشتهای گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن




