کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۱۳۲۱ دقیقه خواندن

شیون زنان همدان بر کشتگان صفین

سخنی از امام (ع) هنگام ورود به کوفه در بازگشت از صفین

بازگشت به کوفه و جدا شدن خوارج در حروراءربیع‌الاول ۳۷ قمحلهٔ شبام (همدانیان) در کوفهتاریخ محتمل

امام هنگام ورود به کوفه از صفین به محلهٔ شبامیان و ثوریان (از قبیلهٔ همدان) رسید و صدای گریه و شیون زنان را بر کشته‌های صفین شنید. گفت برای شهیدان شکیبا و خداجو گواهی می‌دهد، اما از مردان گله کرد که زنانشان بر آنان چیره شده‌اند و آنان را منع نمی‌کنند. حرب بن شرحبیل شبامی، از بزرگان قوم، پیاده در رکابش آمد. امام گفت: برگرد؛ چون راه رفتن مردی مثل تو با مردی مثل من، برای فرمانروا فتنه است و برای مؤمن خواری.

خطاب به: حرب بن شرحبیل شبامی و مردان قبیلهٔ شبام و ثور از همدان

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: حکمت ۳۲۲

روی خط زمان

هنگامی که از محلهٔ ثوریانِ قبیلهٔ همدان گذشت، صدای گریه و شیون شنید، و به او گفتند: این گریه برای کشته‌شدگان صفین است.

عند ما مرّ بالثوریین من همدان سمع البكاء و الأصوات فقیل له هذا بكاء علی قتلی صفّین.

پس امام (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

بدانید! من گواهی می‌دهم هر کس از آنان که بردبارانه و به امید پاداش خدا کشته شده، به شهادت رسیده است.

أما إنّی أشهد لمن قتل منهم صابرا محتسبا بالشّهادة.

سپس امام (ع) از محلهٔ شبامیان گذشت و ناله‌ای سخت و گریهٔ بلند زنان را شنید. حَرب بن شُرَحبیل شِبامی، که از بزرگان قوم خود بود، نزد او بیرون آمد.

ثم مرّ علیه السّلام بالشبامیین، فسمع رنّة شدیدة و بكاء النساء عالیا، و خرج إلیه حرب بن شرحبیل الشبامی، و كان من وجوه قومه.

پس امام (ع) به او فرمود:

فقال له علیه السّلام:

این چیست؟

ما هذا؟.

منابع (۱)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 531. عن نصر، عن عمر، عن عبد اللّه بن عاصم الفائشی، عن علی علیه السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 44. عن أبی مخنف، عن عبد اللّه بن عاصم الفائشی، عن علی علیه السّلام. و فی المعیار و الموازنة ص 193. مرسلا. و فی الفصول المهمة فی معرفة أحوال الأئمة ص 100. مرسلا.باختلاف بین المصادر.

آیا زنانتان در این صدایی که می‌شنوم بر شما چیره می‌شوند؟!

أ تغلبكم نساؤكم علی ما أسمع؟!.

نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۲

چرا آنان را از این شیون و ناله بازنمی‌دارید؟!

أ لا تنهونهنّ عن هذا الرّنین؟!.

نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۲

سپس حرب پیاده همراه امام که سواره بود، به راه افتاد.

ثم أقبل حرب یمشی معه و هو راكب.

نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۲

پس امام (ع) به او فرمود:

فقال له علیه السّلام:

نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۲

بازگرد؛ زیرا پیاده رفتن کسی چون تو همراه کسی چون من، فتنه (آزمون و لغزشگاه) برای فرمانروا و خواری برای مؤمن است.

إرجع، فإنّ مشی مثلك مع مثلی فتنة للوالی، و مذلّة للمؤمن.

نهج‌البلاغه، حکمت ۳۲۲
منابع (۱)
  1. معی. ورد فی تجارب الأمم ج 1 ص 357. مرسلا.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۵۲۰. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن