صبر و سختی
۳۱ متن، به ترتیبِ روزگار علی.

۱ تا ۱۱ قمدینه: ده سال در کنار پیامبر۲
- سخن ۶۹، صفر ۱۱ قهنگام غسل دادن پیکر پیامبر (ص)سخنی از امام (ع) هنگام غسل و کفن کردن رسول خدا (ص): پدر و مادرم فدایت ای رسول خدا! در زندگی پاک و خوشبو بودی و در مرگ هم پاک و خوشبو هستی.
- سخن ۷۱، صفر ۱۱ قاشک و سوگ بر مزار پیامبر (ص)پدر و مادرم فدایت، ای رسول خدا! به خدا سوگند، شکیبایی زیباست مگر در دوری از تو، و بیتابی زشت است مگر در غم تو. سوگ از دست دادن تو بسیار بزرگ است، و هر سوگی پیش از تو و پس از تو ناچیز است.
۱۱ تا ۳۵ قپس از پیامبر: بیستوپنج سال صبر۴
- خطبه ۳۸، ۱۱ قپس از رحلت پیامبر؛ کشتی نجات از فتنههاشکیبایی بردباری است، و بردباری زیور است، و تقوا (پروای خدا داشتن و خود را از گناه نگه داشتن) دین است، و حجت (دلیلِ روشنِ خدا بر مردم) محمد (ص) است، و راه، همان راهِ راست (صراط) است.
- سخن ۷۲، صفر ۱۱ قوقتی خبر سقیفه رسیدچرا در برابرشان این دلیل را نیاوردید که رسول خدا (ص) سفارش کرد به نیکوکارشان نیکی شود و از بدکارشان گذشت شود؟
- سخن ۸۵، میان ۲۹ تا ۳۱ قبدرقهٔ ابوذر به تبعیدگاه ربذهای ابوذر! تو فقط برای خدا ـ خدای پاک ـ به خشم آمدی؛ پس به کسی امید ببند که برایش به خشم آمدی. این قوم بر سر دنیایشان از تو ترسیدند، و تو بر سر دینت از آنان ترسیدی؛ پس با کینه و دشمنی تو را آزمودند، و به بیابان تبعیدت کردند.
- نامه ۲، میان ۱۱ تا ۳۵ قتسلیت به سلمان برای مرگ همسرشاز بندهٔ خدا، علی بن ابیطالب، به سلمان.
۳۵ تا ۳۶ قآغاز خلافت و جنگ جمل۴
- سخن ۹۵، میان ۳۵ تا ۳۶ قپاسخ به خواست کیفر شورشیان علیه عثمانای برادران من! من از آنچه شما میدانید بیخبر نیستم؛ اما چگونه توانی داشته باشم، در حالی که این شورشیان در اوج قدرت و شوکت خود هستند؟ آنان بر ما مسلطاند و ما بر آنان مسلط نیستیم!
- سخن ۱۰۶، ربیعالثانی ۳۶ قدر ربذه، پاسخ به پیشنهادهای فرزندش حسن (ع)بنشین، پسرم! و مانند کنیزکان نزد من ناله و زاری مکن؛ و از آنچه من بهتر از تو میدانم دست نگه دار.
- سخن ۱۱۰، جمادیالاول ۳۶ قسپردن پرچم پیامبر به محمد حنفیه در جملاین پرچمی است که هرگز عقب رانده نشده و تا ابد هم عقب رانده نخواهد شد.
- خطبه ۱۳، جمادیالاول ۳۶ قایمان و اسلام، در پاسخ عباد بن قیسپس امام (ع) فرمود: فردا که شد پیش من بیا تا در برابر گوشهای مردم به تو خبر دهم؛ تا اگر سخنم را فراموش کردی، دیگری آن را برایت نگه دارد؛ چون سخن مانند شتر رمیده است؛ یکی آن را میگیرد و دیگری از دستش میدهد.
۳۶ تا ۳۷ قکوفه و جنگ صفین۳
- سخن ۱۲۳، صفر ۳۷ قبرانگیختن سپاه پس از عقبنشینی در صفینسخنی از امام (ع) در جنگ صفین که در آن سپاهش را به یورش بردن برانگیخت: من پراکندگی شما و عقبنشینیتان را از
- سخن ۱۲۴، صفر ۳۷ قسواران زرهپوش شام و آموزش شیوهٔ جنگای مسلمانان! این سرافکندگی و زبونی برای چیست؟!
- سخن ۱۳۰، صفر ۳۷ قشامیان جز با جنگ پیاپی به حق برنمیگردنداین مردم هرگز به سوی حق بازنمیگشتند و سخنِ عادلانهٔ میان ما و خودشان را نمیپذیرفتند، مگر اینکه دستههای پیشتازِ سوارهنظام پیاپی به سویشان روانه شوند،
۳۷ تا ۳۸ قداوری، خوارج و از دست رفتن مصر۵
- سخن ۴۰، ربیعالاول ۳۷ قبیماری و آمرزش گناه؛ در بازگشت از صفینچرا تو را رنگپریده و تکیده میبینم؟ این از چیست؟ آیا از بیماری است؟
- سخن ۱۳۲، ربیعالاول ۳۷ قشیون زنان همدان بر کشتگان صفینبدانید! من گواهی میدهم هر کس از آنان که بردبارانه و به امید پاداش خدا کشته شده، به شهادت رسیده است.
- سخن ۱۵۵، میان ۳۷ تا ۳۸ قدر سوگ مالک اشترآفرینِ خدا بر مالک!
- نامه ۷۴، میان ۳۷ تا ۳۸ قدلجویی از محمد بن ابیبکر برای فرستادن اشتراز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به محمد بن ابیبکر.
- سخن ۱۴۰، صفر ۳۸ قبیتابی بر کشته شدن محمد بن ابیبکربدانید که اندوه ما بر او به اندازهٔ شادی آنان از این کار است؛ جز اینکه از دشمنان آنان یکی کم شد و از دوستان ما یکی کاسته شد.
۳۸ تا ۴۰ قسالهای پایانی و شهادت۴
- نامه ۷۸، ۳۹ قپاسخ به برادرش عقیل پس از حملهٔ ضحاکاز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عقیل بن ابیطالب.
- خطبه ۲۳، میان ۳۸ تا ۳۹ قخطبهٔ شقشقیه؛ ماجرای خلافت پس از پیامبربدانید! به خدا سوگند، پسر ابوقحافه خلافت را چون پیراهنی بر تن کرد، در حالی که خوب میدانست جایگاه من نسبت به خلافت، چون جایگاه محور در سنگ آسیاب است. سیل از دامنهام فرو میریزد و پرنده به بلندایم اوج نمیگیرد (در دانش و بزرگی دستنیافتنیام).
- نامه ۶۸، میان ۳۸ تا ۴۰ قهشدار به زیاد بن ابیه دربارهٔ فریب معاویهاز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به زیاد بن ابیه.
- نامه ۷۱، میان ۳۸ تا ۳۹ قبه قثم بن عباس: شامیان در راه حجاز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به قثم بن عباس.
۳۵ تا ۴۰ قدر سالهای خلافت۳
- سخن ۴۲، میان ۳۶ تا ۴۰ قتسلیت به اشعث بن قیس در مرگ پسرشای اشعث! اگر بر پسرت اندوهگین شوی، پیوند خویشاوندی از تو سزاوار این اندوه است؛ و اگر شکیبایی کنی، در پاداش خدای برتر جایگزینی برای هر مصیبت هست.
- سفارش ۴، میان ۳۵ تا ۳۸ قبه مالک اشتر دربارهٔ حرص، رازداری و بزرگواریای مالک! این سخن را از من به یاد بسپار و آن را خوب بفهم.
- نامه ۵، میان ۳۶ تا ۴۰ قروزگار دو روز است؛ به ابن عباساز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عبدالله بن عباس.
زمانِ گفتن روشن نیستبیتاریخ۶
- سخن ۶، میان ۱ تا ۳۶ قراه دوری از خشم خدا؛ پاسخ به سلماناینکه خشمگین نشوی.
- سخن ۲۳مالی که پندت داد، از دست نرفتهآنچه از مالت که به تو پند داد و برایت سپاس اندوخت، از دست نرفته است؛ و هرگز آنچه از تلاشت که تو را اصلاح کرد و برایت پاداش آورد، تباه نخواهد شد.
- سخن ۴۱تسلیت به سوگواران: مرگ با شما آغاز نشدهخدا پاداشتان را بزرگ کند و مردهتان را بیامرزد.
- سخن ۴۹کِی خشمم را فرو بنشانم؟سخنی از او (ع) دربارهٔ حالت خشم: وقتی به خشم میآیم، کِی خشمم را فرو بنشانم؟
- سخن ۸۱دو ستون پادشاهی: بردباری و آهستگیکدام خوی او بر وجودش چیرهتر بود؟
- سفارش ۲چهارصد سفارش برای دین و دنیامردم! از آرزوی باطل بپرهیزید؛ چه بسیار کسی که روزی را آغاز میکند و به پایانش نمیرساند، و چه بسیار کسی که در آغاز شب به حالش غبطه میخورند و در پایان شب، گریهکنندگانش به پا میخیزند.