کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۲۳۱ دقیقه خواندن

حق‌گویی و هشدار دربارهٔ فتنه‌های بصره

نامه‌ای دیگر از امام (ع) به عبدالله بن عباس

کوفه و جنگ صفینرجب ۳۶ قکوفهتاریخ محتمل

امام به ابن‌عباس، فرماندار بصره، سفارش می‌کند در برابر خدا به حق عمل کند و حق را بگوید، هرچند تلخ باشد، و درون و برونش یکی باشد. هشدار می‌دهد که بصره جای آشوب است و مبادا از سوی یکی از آنان دری باز شود که بستنش از دست او و امام برنیاید. سید رضی این نامه را با نامهٔ پیشین (۲۲) یک نامه (نامهٔ ۱۸) آورده است. شارح «تحفة العلیة» می‌گوید امام آن را پس از شکایت یکی از هواداران تمیمی خود نوشته، از تندی ابن‌عباس با بنی‌تمیم در آغاز فرمانداری‌اش (گزارش شارح).

خطاب به: عبدالله بن عباس، فرماندار بصره

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۱۸

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عبدالله بن عباس.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عبد اللّه بن عبّاس.

سفارش امام (ع) به او برای فرمان‌برداری از خدا و گفتن حق

اما بعد، فردا بهترینِ مردم نزد خدای عزیز و بزرگ کسی است که در کارهایی که به سود یا زیان خودش است، بیش از همه به فرمان خدا عمل کند و بیش از همه سخن حق بگوید، هرچند تلخ باشد؛

أمّا بعد؛ فإنّ خیر النّاس عند اللّه - عزّ و جلّ - غدا أعملهم بطاعته فیما له و علیه، و أقولهم بالحقّ و إن كان مرّا.

منابع (۱)
  1. أقومهم للّه بالطّاعة. ورد فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 1 ص 389. مرسلا.

چرا که آسمان‌ها و زمین بر پایهٔ حق برپا شده‌اند.

فإنّ بالحقّ قامت السّماوات و الأرض.

پنهانت مانند آشکارت باشد.

و لتكن سریرتك كعلانیتك.

داوری‌ات یکسان و راه و روشت راست باشد.

و لیكن حكمك واحدا، و طریقتك مستقیمة.

منابع (۱)
  1. ورد المصدر السابق. و فی وقعة صفین ص 106. مرسلا عن علی علیه السّلام.و فی شرح نهج البلاغة لابن میثم ج 4 ص 395. مرسلا. و فی بحار الأنوار ج 8 (مجلد قدیم) ص 440 و 584. مرسلا. و فی منهاج البراعة ج 18 ص 39. مرسلا عن نصر، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر.

بدان که بصره جای فرود آمدن ابلیس و کشتزار فتنه‌هاست؛ پس هرگز به دست هیچ‌یک از آنان دری را باز مکن که نه ما توان بستنش را داشته باشیم و نه تو.

و اعلم أنّ البصرة مهبط إبلیس، و مغرس الفتن. فلا تفتحنّ علی ید أحد منهم بابا لا نطیق سدّه نحن و لا أنت.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۱۸
منابع (۱)
  1. الشّیطان. ورد فی ناسخ التواریخ. و فی وقعة صفین ص 106. مرسلا. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 8 ص 440. مرسلا.

و درود.

و السّلام.

منابع (۱)
  1. ورد فی المصادر السابقة. و منهاج البراعة. بالسند السابق.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۶۷. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن