کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۷۵۱ دقیقه خواندن

پاسخ به محمد بن ابی‌بکر دربارهٔ قضاوت

نامه‌ای از او (ع) به محمد بن ابی‌بکر، خشنودی خدا بر او باد

فرستادن محمد بن ابی‌بکر به مصرمیان ۳۶ تا ۳۸ قکوفه (نامه به فسطاط)تاریخ تقریبی

محمد بن ابی‌بکر، فرماندار مصر، از امام خواست برایش بنویسد که قاضیان میان مردم با چه فریضه‌ها و مسائلی روبه‌رو می‌شوند. امام در پاسخ کوتاهی نامهٔ او را ستود و گفت نیت پاک و نظر درست او را شناخته است. مجموعه‌ای از «ابواب قضا» (بخش‌های قضاوت) را هم برایش فرستاد.

خطاب به: محمد بن ابی‌بکر، فرماندار امام در مصر

روی خط زمان

هنگامی که از امام خواست نامه‌ای برایش بنویسد و واجبات و مسائلی را در آن بیاورد که کسی

لمّا سأله أن یكتب له كتابا فیه فرائض و أشیاء مما یبتلی به

همچون او از قاضیانِ میان مردم با آن‌ها روبه‌رو می‌شود.

مثله من القضاة بین الناس

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، امیر مؤمنان، علی بن ابی‌طالب، به محمد بن ابی‌بکر.

من عبد اللّه أمیر المؤمنین علیّ بن أبی طالب إلی محمّد بن أبی بكر.

سلام بر تو.

سلام علیك.

من نزد تو خدایی را ستایش می‌کنم که معبودی جز او نیست.

فإنّی أحمد إلیك اللّه الّذی لا إله إلاّ هو.

اما بعد، نامه‌ات به من رسید؛ آن را خواندم و آنچه را از من پرسیده بودی فهمیدم. توجّهت به چیزی که از آن ناگزیری و کار مؤمنان را جز آن سامان نمی‌دهد، خشنودم کرد.

أمّا بعد؛ فقد وصل إلیّ كتابك، فقرأته و فهمت ما سألتنی عنه؛ فأعجبنی اهتمامك بما لا بدّ لك منه، و ما لا یصلح المؤمنین غیره.

و دانستم آنچه تو را به این کار برانگیخته، نیتی پاک و اندیشه‌ای بی‌عیب و بی‌تباهی است.

و علمت أنّ الّذی دعاك إلیه نیّة صالحة، و رأی غیر مدخول و لا حسیس.

بخش‌های داوری را برایت فرستادم و هرچه در آن‌ها می‌خواستی، برایت گرد آوردم.

و قد بعثت إلیك بأبواب الأقضیة جامعا لك ما أردت فیها.

و هیچ توان و نیرویی جز به یاری خدا نیست، و خدا ما را بس است و چه خوب کارسازی است.

و لا حول و لا قوّة إلاّ باللّه، و حسبنا اللّه و نعم الوكیل.

منابع (۲)
  1. ورد فی الغارات ص 143. عن الحارث بن كعب، عن أبیه، عن علی علیه السّلام.و فی تحف العقول ص 124. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 235. مرسلا. و فی الإعتبار و سلوة العارفین ص 585. مرسلا عن أبی مخنف، عن سلمان بن أبی راشد الأسدی، عن عبد الرحمن بن عبید، عن علی علیه السّلام. باختلاف یسیر.
  2. (*) یلحق هذا الكتاب عهده علیه السّلام إلی محمد بن أبی بكر رضوان اللّه علیه، أوردناه فی فصل العهود.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۲۴۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن