کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۱۱۸۱ دقیقه خواندن

پند به عمرو عاص دربارهٔ پیروی از حق

سخنی از امام (ع) در پند دادن به عمرو عاص

دیدار داوران و رأی آنان۳۷ قکوفهتاریخ محتمل

امام این پیام را در سال ۳۷ برای عمرو بن عاص فرستاد، به احتمال زیاد هنگام فرستادن نمایندگان عراق (چهارصد نفر به سرپرستی شریح بن هانی) برای داوری در دومة الجندل. امام او را نصیحت می‌کند: می‌داند حق کجاست و نباید برای طمعی کوچک دشمن خدا و دوستان خدا شود.

خطاب به: عمرو بن عاص (پیام از راه شریح بن هانی)

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: خطبهٔ ۱۲۵

روی خط زمان

سخنی از امام (ع) در پند دادن به عمرو عاص: برترینِ مردم نزد خدای توانا و بزرگ کسی است که عمل کردن به حق را بیشتر دوست داشته باشد، هرچند به او کاستی برساند و او را به اندوه و سختی بیندازد.

كلام له علیه السّلام لعمرو بن العاص نصحه به إنّ أفضل النّاس عند اللّه - عزّ و جلّ - من كان العمل بالحقّ أحبّ إلیه و إن نقصه و كرثه.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۲۵
منابع (۱)
  1. ورد فی تاریخ الطبری ج 4 ص 50. عن أبی مخنف، عن نضر بن صالح العبسی، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی الكامل فی التاریخ ج 3 ص 205. مرسلا.

و دورترینِ آفریدگان از خدا کسی است که عمل کردن به باطل را بیشتر دوست داشته باشد، هرچند سودی به سویش بکشاند و بر او بیفزاید.

و إنّ أبعد الخلق من اللّه من كان العمل ب الباطل أحبّ إلیه و إن جرّ إلیه فائدة و زاده.

نهج‌البلاغه، خطبهٔ ۱۲۵
منابع (۳)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 542. عن عمر، عن أبی زهیر العبسی، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 2 ص 254. عن نصر، عن عمر بن سعد، عن أزهر العبسی، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی بحار الأنوار ج 8 (مجلد قدیم) ص 544. عن نصر، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 143. مرسلا.
  2. ورد فی المصادر السابقة.
  3. ورد فی المصادر السابقة.

ای عمرو! به خدا سوگند، تو خوب می‌دانی جایگاه حق کجاست؛ پس چرا خودت را به نادانی می‌زنی؟

یا عمرو؛ و اللّه إنّك لتعلم أین موضع الحقّ، فلم تتجاهل؟.

آیا به این خاطر که چیزِ اندکی را که به آن طمع داشتی به تو داده‌اند، دشمن خدا و دوستانش شده‌ای؟!

أبأن أوتیت طمعا یسیرا صرت للّه و لأولیائه عدوّا؟!.

به خدا سوگند، انگار همین حالا آنچه به تو داده‌اند از دستت رفته است.

فكأنّ، و اللّه، ما أوتیت قد زال عنك.

وای بر تو! پس مدافع خیانت‌کاران نباش و پشتیبان ستمگران نشو.

ویحك؛ فلا تكن للخائنین خصیما، و لا للظّالمین ظهیرا.

بدان که من روزی را که در آن پشیمان می‌شوی می‌شناسم، و آن روزِ مرگ توست؛ و به‌زودی آرزو خواهی کرد که ای کاش با من دشمنی آشکار نکرده بودی و بر سرِ حکم خدا رشوه نگرفته بودی.

أما إنّی أعلم بیومك الّذی أنت فیه نادم، و هو یوم وفاتك؛ و سوف تتمنّی أنّك لم تظهر لی عداوة، و لم تأخذ علی حكم اللّه رشوة.

منابع (۲)
  1. لمسلم. ورد فی وقعة صفین ص 542. عن عمر، عن أبی زهیر العبسی، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی تاریخ الطبری ج 4 ص 50. عن أبی مخنف، عن نضر بن صالح العبسی، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. و فی الكامل فی التاریخ ج 3 ص 205. مرسلا. و فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 2 ص 254. عن نصر، عن عمر بن سعد، عن أزهر العبسی، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام.و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 3 ص 144. مرسلا.
  2. ورد فی المصادر السابقة. و فی بحار الأنوار ج 8 (مجلد قدیم) ص 544. عن نصر، عن النضر بن صالح، عن شریح بن هانی، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۴۷۲. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن