نامههانامه ۶۹۱ دقیقه خواندن
هشدار به ابوموسی اشعری هنگام داوری
نامهٔ امام (ع) به ابوموسی اشعری، در پاسخ به ماجرای دو داور
پس از پیمان داوری در صفین، ابوموسی اشعری، داوری که سپاه امام برگزیده بود، از محل گردهمایی داوران (دومةالجندل) برای امام نامه نوشت. امام از کوفه پاسخ داد: بسیاری از مردم از بهرههای خود روی گرداندهاند و به دنیا و هوس رو آوردهاند. او با گروهی خودپسند (مخالفان داوری) مثل کسی است که زخمی را درمان میکند. بیش از هر کس آرزوی یکپارچگی امت دارد و به پیمانی که بر خود بسته وفادار میماند. از ابوموسی میخواهد آنچه را نمیداند رها کند و به سخنچینان گوش ندهد.
خطاب به: ابوموسی اشعری (عبدالله بن قیس)، داور سپاه امام
بخشهایی از این متن در نهجالبلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۷۸
ادامه از جایی که بودید: رفتن به همان بند
به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به عبدالله بن قیس.
من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی عبد اللّه بن قیس.
منابع (۱)
سرزنش ابوموسی اشعری از سوی امام (ع) به خاطر سادهلوحیاش
اما بعد، بسیاری از مردم از بخش بزرگی از بهرهٔ خود برگشتهاند؛ به سوی دنیا گرایش یافتهاند و از روی خواهشِ نفس (خواستهای که آدم را از راهِ درست بیرون میبرد) سخن گفتهاند.
[أمّا بعد؛] فإنّ النّاس قد تغیّر كثیر منهم عن كثیر من حظّهم، فمالوا مع الدّنیا، و نطقوا بالهوی.
من در این کار در جایگاه شگفتانگیزی قرار گرفتهام که مردمانی خودپسند در آن گرد آمدهاند؛ و من زخمی از آنان را درمان میکنم که میترسم به خونِ بسته بدل شود (و درمانناپذیر گردد).
و إنّی نزلت من هذا الأمر منزلا معجبا اجتمع به أقوام أعجبتهم أنفسهم، فأنا أداوی منهم قرحا أخاف أن یكون علقا.
منابع (۱)
- یعود. ورد فی نسخة العام 400 ص 430. و نسخة الإسترابادی ص 514. و متن شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 18 ص 74. و نسخة العطاردی ص 402.
بدان که هیچ مردی بر یکپارچگی امت محمد (ص) و همدلی آنان مشتاقتر از من نیست؛ و من با این کار، پاداش نیکو و بازگشتگاهی گرامی را میجویم.
و لیس رجل، فاعلم، أحرص علی جماعة أمّة محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و ألفتها منّی، أبتغی بذلك حسن الثّواب، و كرم المآب.
و به پیمانی که بر عهدهٔ خود گذاشتهام، وفا خواهم کرد.
و سأفی بالّذی و أیت علی نفسی.
و اگر تو از آن روشِ درستی که هنگام جدایی از من بر آن بودی برگشتهای، بدان که بدبخت کسی است که از سودِ خرد و تجربهای که به او داده شده، بیبهره بماند.
و إن تغیّرت عن صالح ما فارقتنی علیه، فإنّ الشّقیّ من حرم نفع ما أوتی من العقل و التّجربة.
من از اینکه کسی سخنِ باطل بگوید، و از اینکه کاری را که خدا سامان داده است تباه کنم، بیزار و خشمگینم.
و إنّی لأعبد أن یقول قائل بباطل، و أن أفسد أمرا قد أصلحه اللّه.
پس آنچه را نمیدانی رها کن؛ چرا که بدترینِ مردم با سخنانِ بد، شتابان به سوی تو میآیند.
فدع عنك ما لا تعرف؛ فإنّ شرار النّاس طائرون إلیك بأقاویل السّوء.
و درود.
و السّلام.
متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۲۲۶. «منابع» زیر هر بند، یادداشتهای گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن




