کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۱۸۱ دقیقه خواندن

جامهٔ وصله‌دار و دوری از تکبر

سخنی از امام (ع) هنگامی که بر منبر سخنرانی می‌کرد و جامه‌ای کهنه و وصله‌دار بر تن او دیده شد

میان ۳۶ تا ۴۰ قکوفه (منبر مسجد)تاریخ تقریبی

امام بالای منبر خطبه می‌خواند و جامه‌ای کهنه و وصله‌دار بر تن داشت. دربارهٔ آن به او چیزی گفتند. امام فرمود: «شما را با لباس چه کار؟ این پوشش مرا از تکبر دورتر و به فروتنی نزدیک‌تر می‌کند، دل را فروتن و خود را خوار می‌سازد، مؤمنان از آن پیروی می‌کنند و زیاده‌رو را به میانه‌روی می‌آورد؛ و به جامهٔ شایستگان شبیه‌تر است.» به احتمال زیاد بالای منبر مسجد کوفه و در دورهٔ خلافتش بوده.

خطاب به: کسی که دربارهٔ لباس او اعتراض یا پرسش کرد، و حاضران در مسجد

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: حکمت ۱۰۳

سخنی از امام (ع) هنگامی که بر منبر سخنرانی می‌کرد و جامه‌ای کهنه و وصله‌دار بر تن او دیده شد و در این باره به او گفتند، پس فرمود (ع):

كلام له علیه السّلام لمّا رئی علیه إزار خلق مرقوع و هو یخطب علی المنبر، فقیل له فی ذلك فقال علیه السّلام.

شما را با لباس چه کار؟

ما لكم و اللّباس؟.

این لباس من، مرا از تکبر دورتر و به فروتنی نزدیک‌تر می‌کند؛ و سزاوارتر است که دل با آن نرم شود، و نفس با آن رام شود، و مؤمنان از آن پیروی کنند، و کسی که زیاده‌روی می‌کند با آن به میانه‌روی برسد، و این به پوشش درستکاران شبیه‌تر است.

إنّ لباسی هذا أبعد لی من الكبر، و أقرب إلی التّواضع، و أجدر أن یخشع له القلب، و تذلّ به النّفس، و یقتدی به المؤمنون؛ و یقصد به المبالغ، [و هو] أشبه بشعار الصّالحین.

نهج‌البلاغه، حکمت ۱۰۳
منابع (۴)
  1. ورد فی الفتوحات الإسلامیة ج 2 ص 452. مرسلا. و فی مسند علی بن أبی طالب للسیوطی ج 1 ص 57 الحدیث 173. مرسلا. و فی صفة الصفوة ج 1 ص 124. مرسلا.
  2. به. ورد فی الزهد لهناد ج 2 ص 111 الحدیث 717. عن هناد، عن قبیصة، عن سفیان، عن عمرو بن قیس الملائی، عن رجل منهم، عن علی علیه السّلام.
  3. المسلمون. ورد فی الفتوحات الإسلامیة. و مسند علی بن أبی طالب للسیوطی.و صفة الصفوة. و فی المستدرك للحاكم ج 3 ص 143. عن أبی الطیب محمد بن احمد الذهلی، عن جعفر بن احمد بن نصر الحافظ، عن إسماعیل بن موسی السدی، عن شریك، عن عثمان، عن أبی زرعة، عن زید بن وهب، عن علی علیه السّلام.
  4. ورد فی تنبیه الغافلین للسمرقندی ص 216. مرسلا. و فی مناقب آل أبی طالب ج 2 ص 111. من فضائل احمد بن حنبل. مرسلا. و فی العسل المصفی ج 2 ص 151 الحدیث 389. مرسلا. باختلاف بین المصادر.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۶۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن