کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۸۸۱ دقیقه خواندن

پاسخ به هدیهٔ اندک سعید بن عاص

سخنی از او (ع) خطاب به سعید بن عاص

پس از پیامبر: بیست‌وپنج سال صبرمیان ۳۰ تا ۳۴ قمدینهتاریخ محتمل

سعید بن عاص، کارگزار عثمان در کوفه، هدیه‌ای اندک از مال فیء (مال عمومی) برای امام به مدینه فرستاد؛ در روایت ابوالفرج در الأغانی، حارث بن حبیش آن را آورد. امام فرمود بنی‌امیه میراث پیامبر را جرعه‌جرعه به او می‌دهند. سوگند خورد که اگر بماند، آنان را چنان تکان می‌دهد که قصاب تکه‌های خاک‌آلود را تکان می‌دهد.

خطاب به: فرستادهٔ سعید بن عاص (حارث بن حبیش)، و در معنا بنی‌امیه؛ تیتر ویراستار آن را «برای سعید بن عاص» آورده است

هنگامی که سعید، حق او را از فیء (مالی که بی‌جنگ به دست مسلمانان آمده و از آنِ همه است) دریغ کرد، در روزگاری که از سوی عثمان امیر کوفه بود؛

حین منعه حقه فی الفیء و هو یومئذ أمیر علی الكوفة من قبل عثمان

پس او (ع) فرمود:

فقال علیه السّلام:

بنی‌امیه میراث رسول خدا (ص) را اندک‌اندک و قطره‌قطره به من می‌دهند.

إنّ بنی أمیّة لیفوّقوننی تراث رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم تفویقا.

منابع (۱)
  1. (**) من: إنّ بنی أمیّة. إلی: التّربة. ورد فی خطب الشریف الرضی تحت الرقم 77.

بدانید! به خدا سوگند، اگر زنده بمانم و به آنان برسم، آنان را از آن میراث خواهم تکاند؛ همان‌گونه که قصاب تکه‌های خاک‌آلودِ شکمبه را می‌تکاند!

أما و اللّه لئن بقیت لهم لأنفضنّهم من ذلك نفض اللّحّام الوذام التّربة.

منابع (۵)
  1. ورد فی شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ج 6 ص 174. من كتاب الأغانی.مرفوعا إلی الحارث بن حبیش، عن علی علیه السّلام. و فی العلل و معرفة الرجال ج 2 ص 163 الحدیث 1876. عن أبیه، عن غندر، عن شعبة، عن عمرو بن مرة، عن أبی وائل، عن الحارث بن حبیش الأسدی، عن علی علیه السّلام.
  2. عشت. ورد فی كتاب الطراز ج 1 ص 218. مرسلا.
  3. ورد فی تاریخ مدینة دمشق ج 21 ص 114. عن أبی غالب بن البنا، عن أبی محمد الجوهری، عن أبی عمر بن حیویة، عن الحسین بن الفهم، عن محمد بن سعد، عن سعید بن العاص، عن علی علیه السّلام. و فی الطبقات الكبری ج 5 ص 32. عن الولید بن عطاء بن الأغر و احمد بن محمد بن الولید الأزرقی، عن عمرو ابن یحیی بن سعید الأموی، عن جده، عن علی علیه السّلام.
  4. القصّاب. ورد فی المصدرین السابقین. و فی العلل و معرفة الرجال. بالسند السابق.و فی شرح ابن أبی الحدید ج 6 ص 174. من الأغانی. و فیه ج 19 ص 119. مرسلا.و فی الفائق فی غریب الحدیث ج 1 ص 133. مرسلا. و فی غریب الحدیث لابن سلام ج 3 ص 438. عن شعبة، عن الأصمعی، مرسلا. و فی تصحیفات المحدثین ص 55. عن محمد بن یحیی، عن علی بن الصباح الشیرازی، عن أبی محلم احمد ابن هشام السعدی، عن شعبة، عن محمد بن المنكدر، عن علی علیه السّلام. و فی علل الدارقطنی ج 3 ص 182 الحدیث 346. عن الحارث بن حبیش و قیل: عبد الرحمن بن حبیش، عن علی علیه السّلام. و فی نثر الدر ج 1 ص 305. مرسلا. و فی تاریخ مدینة دمشق ج 21 ص 122. عن أبی بكر اللفتوانی، عن أبی صادق الإصبهانی، عن احمد بن محمد بن زنجویه، عن الحسن بن عبد اللّه بن سعید، عن محمد بن یحیی، عن علی بن الصباح الشیرازی، عن أبی محلم، عن شعبة، عن محمد بن المنكدر، عن سعید بن العاص، عن علی علیه السّلام. و فی العین ج 8 ص 116. مرسلا. و فی الصحاح للجوهری ج 5 ص 205. مرسلا. و فی النهایة فی غریب الحدیث ج 1 ص 181. مرسلا. و فی ج 5 ص 172. مرسلا. و فی لسان العرب ج 1 ص 220. مرسلا. و فی ص 675. مرسلا. و فی ج 12 ص 632. مرسلا. و فی مختار الصحاح ص 366. مرسلا. و ورد الجزّار فی جمهرة الأمثال ج 1 ص 165. مرسلا.
  5. التّراب الوذمة. ورد فی نسخ النهج بروایة ثانیة.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۳۹۳. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن