کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۳۶۲ دقیقه خواندن

فراخواندن مخنف بن سلیم از اصفهان به جهاد

نامهٔ امام (ع) به مخنف بن سلیم ازدی، کارگزار او در اصفهان

حرکت سپاه از نخیله به سوی شام۳۶ قکوفه (نامه به اصفهان فرستاده شد)تاریخ محتمل

در روزهای تصمیم برای لشکرکشی به شام، امام از کوفه به مخنف بن سلیم، کارگزار خود در اصفهان، نوشت که کارش را به مورد اعتمادترین یار خود بسپارد و نزد او بیاید. می‌نویسد جهاد با کسانی که بیت‌المال را برای خود برداشتند و حق را میراندند، بر آگاهان واجب است.

خطاب به: مخنف بن سلیم ازدی، کارگزار امام در اصفهان

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، امیر مؤمنان، علی بن ابی‌طالب، به مخنف بن سلیم ازدی.

من عبد اللّه أمیر المؤمنین علیّ بن أبی طالب إلی مخنف بن سلیم الأزدی.

سلام بر تو.

سلام علیك.

من در برابر تو خدایی را می‌ستایم که معبودی جز او نیست.

فإنّی أحمد إلیك اللّه الّذی لا إله إلاّ هو.

اما بعد، جهاد (پیکار در راه خدا) با کسی که از روی بی‌میلی به حق، از آن رو برگردانده و به انتخاب خودش در چُرتِ کوری و گمراهی تکاپو می‌کند، بر کسانی واجب است که می‌دانند خدای بزرگ و برتر از هر که او را خشنود کند خشنود می‌شود و بر هر که نافرمانی‌اش کند خشم می‌گیرد.

أمّا بعد؛ فإنّ جهاد من صدف عن الحقّ رغبة عنه، وهبّ فی نعاس العمی و الضّلال اختیارا له، فریضة علی العارفین أنّ اللّه - تبارك و تعالی - یرضی عمّن أرضاه، و یسخط علی من عصاه.

ما تصمیم گرفته‌ایم به سوی این گروه حرکت کنیم؛ کسانی که در میان بندگان خدا بر خلاف آنچه خدا فرستاده عمل کردند، فیء (مالی که بی‌جنگ به دست مسلمانان آمده و از آنِ همه است) را ویژهٔ خود ساختند، حدود الهی (کیفرهای معینِ دین) را تعطیل کردند، حق را میراندند، در زمین فساد آشکار کردند، و به جای مؤمنان، گناه‌کارانِ بی‌پروا را محرم راز و نزدیکِ خود گرفتند.

و إنّا قد هممنا بالمسیر إلی هؤلاء القوم الّذین عملوا فی عباد اللّه بغیر ما أنزل اللّه، و استأثروا بالفیء، و عطّلوا الحدود، و أماتوا الحقّ، و أظهروا فی الأرض الفساد، و اتّخذوا الفاسقین ولیجة من دون المؤمنین.

منابع (۱)
  1. أمر. ورد فی المعیار و الموازنة ص 124. مرسلا.

هرگاه دوستی از دوستان خدا کارهای نادرست و نوپدیدِ آنان را بزرگ و زشت بشمارد، دشمنش می‌دارند، دورش می‌رانند و محرومش می‌کنند؛ و هرگاه ستمگری در ستمشان یاری‌شان دهد، دوستش می‌دارند، به خود نزدیکش می‌کنند، به او نیکی می‌کنند و او را بر دیگران مقدم می‌دارند.

فإذا ولیّ للّه أعظم أحداثهم أبغضوه و أقصوه و حرموه، و إذا ظالم ساعدهم علی ظلمهم أحبّوه، و أدنوه، و برّوه، و آثروه.

منابع (۱)
  1. تابعهم. ورد فی المصدر السابق.

آنان بر ستم پافشاری کرده‌اند و بر مخالفت همدست شده‌اند.

فقد أصرّوا علی الظّلم، و أجمعوا علی الخلاف.

و از دیرباز از حق رو برگرداندند و دیگران را هم از آن بازداشتند، در گناه به یکدیگر یاری رساندند و ستمگر بودند.

و قدیما مّا صّدّوا عن الحقّ، و تعاونوا علی الإثم، و كانوا ظالمین.

پس همین که این نامه‌ام به تو رسید، از میان یارانت کسی را که نزد خودت از همه مورد اعتمادتر است جانشینِ کارت بگذار و به سوی ما بیا؛ باشد که همراه ما با این دشمنِ حرمت‌شکن روبه‌رو شوی، به کار نیک فرمان دهی و از کار ناپسند بازداری، با اهل حق همراه شوی و از اهل باطل جدا مانی؛ چرا که نه ما از پاداش جهاد بی‌نیازیم و نه تو.

فإذا أتیت بكتابی هذا فاستخلف علی عملك أوثق أصحابك فی نفسك، و أقبل إلینا؛ لعلّك تلقی معنا هذا العدوّ المحلّ، فتأمر بالمعروف، و تنهی عن المنكر، و تجامع المحقّ، و تباین المبطل؛ فإنّه لا غناء بنا و لا بك عن أجر الجهاد.

خدا ما را بس است و چه نیکو کارسازی است.

و حسبنا اللّه و نعم الوكیل.

و هیچ توان و نیرویی نیست مگر به یاری خدای والای بزرگ.

و لا حول و لا قوّة إلاّ باللّه العلیّ العظیم.

و السلام.

و السّلام.

منابع (۱)
  1. ورد فی المعیار و الموازنة ص 124. مرسلا. و فی وقعة صفین ص 104. مرسلا عن عمر بن سعد، عن علی علیه السّلام. و فی ناسخ التواریخ (مجلد أمیر المؤمنین علیه السّلام) ج 1 ص 385. مرسلا. و فی المستدرك لكاشف الغطاء ص 126.مرسلا. و فی نهج البلاغة الثانی ص 229. من كتاب جمهرة الرسائل ج 1 ص 438.مرسلا. باختلاف بین المصادر.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۱۱۴. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن