کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

نامه‌هانامه ۱۴۱ دقیقه خواندن

برابری مردم در حق؛ به اسود بن قطبه

نامهٔ او (ع) به اسود بن قطبه، فرماندهٔ سپاه حلوان

حرکت سپاه از نخیله به سوی شام۳۶ قاحتمالاً کوفهتاریخ تقریبی

امام به اسود بن قطبه، فرمانده سپاه حلوان (شهری در مرز غربی ایران)، اندرز می‌دهد: حاکمی که هوس‌هایش دگرگون شود، از عدالت بازمی‌ماند؛ پس مردم را در حق برابر بدان. برای انجام کارهای واجب خودت را به زحمت بینداز. دنیا خانهٔ آزمایش است. و از مردم حساب بکش. دلیل نوشتن نامه معلوم نیست؛ نصر بن مزاحم آن را میان نامه‌های امام به کارگزاران و فرماندهان سپاه، در دوران جنگ با معاویه آورده است.

خطاب به: اسود بن قطبه، فرمانده سپاه حلوان

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: نامهٔ ۵۹

روی خط زمان

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

از بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به اسود بن قطبه.

من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی الأسود بن قطبة.

سلام بر تو.

سلام علیك.

منابع (۱)
  1. ورد فی وقعة صفین ص 106. عن نصر، عن عمرو بن سعد، عن علی علیه السّلام.

سفارش او (ع) به فرماندار برای داشتن معیاری یکسان در فرمانروایی

اما بعد، فرماندار هرگاه میل و خواسته‌اش گوناگون شود، همین او را از بسیاری از عدالت بازمی‌دارد. پس کار مردم در حق باید نزد تو یکسان باشد؛ چراکه در ستم هیچ جایگزینی برای عدالت نیست.

أمّا بعد؛ فإنّ الوالی إذا اختلف هواه منعه ذلك كثیرا من العدل. فلیكن أمر النّاس عندك فی الحقّ سواء؛ فإنّه لیس فی الجور عوض من العدل.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹

پس از کاری که نمونه‌هایش را ناپسند می‌شماری، دوری کن.

فاجتنب ما تنكر أمثاله.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹

و جان خود را بی‌دریغ در آنچه خدا بر تو واجب کرده است به کار گیر، به امید پاداش او و از ترس کیفرش.

و ابتذل نفسك فیما افترض اللّه علیك، راجیا ل ثوابه، و متخوّفا من عقابه.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹
منابع (۲)
  1. ورد فی كتاب الطراز ج 1 ص 170. مرسلا.
  2. ورد فی المصدر السابق.

بدان که دنیا سرای گرفتاری و آزمایش است. اهل دنیا هرگز ساعتی را در آن به آسودگی و بی‌کاری نگذراند، مگر اینکه همان آسودگی در روز قیامت مایهٔ حسرت او خواهد شد. و بدان که هیچ‌چیز هرگز تو را از حق بی‌نیاز نمی‌کند.

و اعلم أنّ الدّنیا دار بلیّة، لم یفرغ صاحبها فیها قطّ ساعة إلاّ كانت فرغته علیه حسرة یوم القیامة؛ و أنّه لن یغنیك عن الحقّ شیء أبدا.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹
منابع (۳)
  1. الدّار. ورد فی المصدر السابق.
  2. لم یفرح. ورد فی هامش نسخة الإسترابادی ص 494.
  3. فرحته. ورد فی هامش نسخة الإسترابادی ص 494.

از حقِ واجب بر تو این است که خود را نگه داری و به اندازهٔ توانت برای خدا به کار مردم رسیدگی کنی؛ چراکه بهره‌ای که از این کار به خود تو می‌رسد، برتر از بهره‌ای است که به دست تو به دیگران می‌رسد.

و من الحقّ علیك حفظ نفسك، و الاحتساب علی الرّعیّة بجهدك؛ فإنّ الّذی یصل إلیك من ذلك أفضل من الّذی یصل بك.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹

و السلام.

و السّلام.

نهج‌البلاغه، نامهٔ ۵۹

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۷، صفحهٔ ۴۰. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن