سخنانسخن ۷۷۱ دقیقه خواندن
زیورهای کعبه، در پاسخ به عمر
سخنی از امام (ع) دربارهٔ زیورآلات کعبه
در زمان خلافت عمر، سخن از زیورهای فراوان کعبه شد. گروهی گفتند بهتر است آنها را بردارند و با آنها لشکر مسلمانان را مجهز کنند. عمر قصد این کار کرد و از علی (ع) پرسید. امام گفت خدا و پیامبر زیور کعبه را به همان حال گذاشتهاند و باید بماند. عمر از کار خود دست کشید.
خطاب به: عمر بن خطاب
بخشهایی از این متن در نهجالبلاغهٔ سید رضی هم آمده است: حکمت ۲۷۰
ادامه از جایی که بودید: رفتن به همان بند
در روزگار عمر بن خطاب، نزد او سخن از زیورآلات کعبه و فراوانیِ آن به میان آمد. گروهی گفتند:
ذكر عند عمر بن الخطاب فی أیامه حلیّ الكعبة و كثرته. فقال قوم:
«اگر آن را برداری و سپاههای مسلمانان را با آن مجهز کنی، پاداشش بزرگتر است؛ کعبه زیورآلات را میخواهد چه کند؟»
لو أخذته و جهّزت به جیوش المسلمین كان أعظم أجرا؛ و ما تصنع الكعبة بالحلیّ؟.
عمر تصمیم به این کار گرفت و دربارهٔ آن از امیر مؤمنان پرسید.
فهمّ عمر بذلك، و سأل عنه أمیر المؤمنین.
امام (ع) به او فرمود:
فقال له علیه السّلام:
قرآن زمانی بر پیامبر، محمد (ص)، نازل شد که داراییها چهار دسته بود: داراییهای مسلمانان، که خدا آن را در سهمهای معینِ ارث میان وارثان تقسیم کرد؛
إنّ القرآن أنزل علی النّبیّ محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و الأموال أربعة: أموال المسلمین، فقسّمها بین الورثة فی الفرائض.
و فیء (مالی که بیجنگ به دستِ مسلمانان آمده و از آنِ همه است)، که آن را میان سزاوارانش تقسیم کرد؛
و الفیء، فقسّمه علی مستحقّیه.
و خمس (یکپنجم از برخی داراییها)، که خدا آن را همانجا نهاد که نهاد؛
و الخمس، فوضعه اللّه حیث وضعه.
و صدقات (زکات)، که خدا آن را همانجا قرار داد که قرار داد.
و الصّدقات، فجعلها اللّه حیث جعلها.
در آن روزگار، زیورآلات کعبه در کعبه بود و خدا آن را به حال خود واگذاشت؛ نه از سر فراموشی رهایش کرد و نه جایش بر او پوشیده بود.
و كان حلیّ الكعبة فیها یومئذ، فتركه اللّه علی حاله؛ و لم یتركه نسیانا، و لم یخف علیه مكانا.
منابع (۱)
- عنه. ورد فی نسخة ابن شذقم ص 749.
پس آن را همانجا بگذار که خدای برتر و پیامبرش گذاشتهاند.
فأقرّه حیث أقرّه اللّه - تعالی - و رسوله.
سپس امام (ع) به عمر فرمود:
ثم قال علیه السّلام لعمر:
بگذر، که تو صاحب این کار نیستی! صاحب این کار فقط از ماست؛ جوانی از قریش، کمگوشت، گندمگون و بلندبالا، که در آخرالزمان میآید و آن را در راه خدا تقسیم میکند.
إمض فلست بصاحبه؛ إنّما صاحبه منّا؛ شابّ من قریش، ضرب آدم طویل، یأتی فی آخر الزّمان یقسمه فی سبیل اللّه.
منابع (۱)
- ورد فی الملاحم و الفتن ص 72 الباب 165. عن نعیم، عن ابن وهب، عن إسحاق ابن یحیی بن طلحة التمیمی، عن طاووس، عن علی علیه السّلام. و فی كنز العمال ج 14 ص 108 الحدیث 38082. مرسلا عن ابن عباس، عن علی علیه السّلام. و فی ص 590 الحدیث 39674. مرسلا. و فی كتاب الفتن للمروزی ص 223. عن ابن وهب، عن إسحاق بن یحیی بن طلحة التمیمی، عن طاووس، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر.
عمر به او گفت: «اگر تو نبودی، رسوا میشدیم.»
فقال له عمر: لولاك لافتضحنا.
و زیورآلات را به حال خود گذاشت.
و ترك الحلیّ بحاله.
متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۳۰۰. «منابع» زیر هر بند، یادداشتهای گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن





