کلام علیسخن امیر مؤمنان، به فارسی ساده

سخنانسخن ۷۷۱ دقیقه خواندن

زیورهای کعبه، در پاسخ به عمر

سخنی از امام (ع) دربارهٔ زیورآلات کعبه

پس از پیامبر: بیست‌وپنج سال صبرمیان ۱۳ تا ۲۳ قمدینه (احتمالاً)تاریخ محتمل

در زمان خلافت عمر، سخن از زیورهای فراوان کعبه شد. گروهی گفتند بهتر است آن‌ها را بردارند و با آن‌ها لشکر مسلمانان را مجهز کنند. عمر قصد این کار کرد و از علی (ع) پرسید. امام گفت خدا و پیامبر زیور کعبه را به همان حال گذاشته‌اند و باید بماند. عمر از کار خود دست کشید.

خطاب به: عمر بن خطاب

بخش‌هایی از این متن در نهج‌البلاغهٔ سید رضی هم آمده است: حکمت ۲۷۰

در روزگار عمر بن خطاب، نزد او سخن از زیورآلات کعبه و فراوانیِ آن به میان آمد. گروهی گفتند:

ذكر عند عمر بن الخطاب فی أیامه حلیّ الكعبة و كثرته. فقال قوم:

«اگر آن را برداری و سپاه‌های مسلمانان را با آن مجهز کنی، پاداشش بزرگ‌تر است؛ کعبه زیورآلات را می‌خواهد چه کند؟»

لو أخذته و جهّزت به جیوش المسلمین كان أعظم أجرا؛ و ما تصنع الكعبة بالحلیّ؟.

عمر تصمیم به این کار گرفت و دربارهٔ آن از امیر مؤمنان پرسید.

فهمّ عمر بذلك، و سأل عنه أمیر المؤمنین.

امام (ع) به او فرمود:

فقال له علیه السّلام:

قرآن زمانی بر پیامبر، محمد (ص)، نازل شد که دارایی‌ها چهار دسته بود: دارایی‌های مسلمانان، که خدا آن را در سهم‌های معینِ ارث میان وارثان تقسیم کرد؛

إنّ القرآن أنزل علی النّبیّ محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و الأموال أربعة: أموال المسلمین، فقسّمها بین الورثة فی الفرائض.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰

و فیء (مالی که بی‌جنگ به دستِ مسلمانان آمده و از آنِ همه است)، که آن را میان سزاوارانش تقسیم کرد؛

و الفیء، فقسّمه علی مستحقّیه.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰

و خمس (یک‌پنجم از برخی دارایی‌ها)، که خدا آن را همان‌جا نهاد که نهاد؛

و الخمس، فوضعه اللّه حیث وضعه.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰

و صدقات (زکات)، که خدا آن را همان‌جا قرار داد که قرار داد.

و الصّدقات، فجعلها اللّه حیث جعلها.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰

در آن روزگار، زیورآلات کعبه در کعبه بود و خدا آن را به حال خود واگذاشت؛ نه از سر فراموشی رهایش کرد و نه جایش بر او پوشیده بود.

و كان حلیّ الكعبة فیها یومئذ، فتركه اللّه علی حاله؛ و لم یتركه نسیانا، و لم یخف علیه مكانا.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰
منابع (۱)
  1. عنه. ورد فی نسخة ابن شذقم ص 749.

پس آن را همان‌جا بگذار که خدای برتر و پیامبرش گذاشته‌اند.

فأقرّه حیث أقرّه اللّه - تعالی - و رسوله.

نهج‌البلاغه، حکمت ۲۷۰

سپس امام (ع) به عمر فرمود:

ثم قال علیه السّلام لعمر:

بگذر، که تو صاحب این کار نیستی! صاحب این کار فقط از ماست؛ جوانی از قریش، کم‌گوشت، گندم‌گون و بلندبالا، که در آخرالزمان می‌آید و آن را در راه خدا تقسیم می‌کند.

إمض فلست بصاحبه؛ إنّما صاحبه منّا؛ شابّ من قریش، ضرب آدم طویل، یأتی فی آخر الزّمان یقسمه فی سبیل اللّه.

منابع (۱)
  1. ورد فی الملاحم و الفتن ص 72 الباب 165. عن نعیم، عن ابن وهب، عن إسحاق ابن یحیی بن طلحة التمیمی، عن طاووس، عن علی علیه السّلام. و فی كنز العمال ج 14 ص 108 الحدیث 38082. مرسلا عن ابن عباس، عن علی علیه السّلام. و فی ص 590 الحدیث 39674. مرسلا. و فی كتاب الفتن للمروزی ص 223. عن ابن وهب، عن إسحاق بن یحیی بن طلحة التمیمی، عن طاووس، عن علی علیه السّلام. باختلاف بین المصادر.

عمر به او گفت: «اگر تو نبودی، رسوا می‌شدیم.»

فقال له عمر: لولاك لافتضحنا.

و زیورآلات را به حال خود گذاشت.

و ترك الحلیّ بحاله.

متن عربی: «تمام نهج البلاغه»، جلد ۵، صفحهٔ ۳۰۰. «منابع» زیر هر بند، یادداشت‌های گردآورنده به عربی است. گزارش خطا در این متن