پیامبر و خاندانش
۴۶ متن، به ترتیبِ روزگار علی.

۱ تا ۱۱ قمدینه: ده سال در کنار پیامبر۴
- خطبه ۳۷، ذیالحجه ۲ قخواستگاری از فاطمهٔ زهراامیر مؤمنان (ع) فرمود: سرشار از شادی و سرور از نزد رسول خدا (ص) بیرون آمدم. ابوبکر و عمر با من روبهرو شدند و گفتند: «ای علی، چه خبر داری؟»
- سخن ۶۹، صفر ۱۱ قهنگام غسل دادن پیکر پیامبر (ص)سخنی از امام (ع) هنگام غسل و کفن کردن رسول خدا (ص): پدر و مادرم فدایت ای رسول خدا! در زندگی پاک و خوشبو بودی و در مرگ هم پاک و خوشبو هستی.
- سخن ۷۰، صفر ۱۱ قنیایش دربارهٔ نور پیامبر (ص) کنار قبرشخدایا! این نخستینِ هر شمار و همراهِ جاودانگی است؛ نور توست که با آن بر تاریکیهای شبگون و بلندیهای نیستی چیره شدی، و او را به یاری خودت، از سوی خودت، به سوی خودت و برای شناخت خودت راهنما و راهبر قرار دادی. جانش نمونهٔ یکتایی در لاهوت (جهان الهی) است، و…
- سخن ۷۱، صفر ۱۱ قاشک و سوگ بر مزار پیامبر (ص)پدر و مادرم فدایت، ای رسول خدا! به خدا سوگند، شکیبایی زیباست مگر در دوری از تو، و بیتابی زشت است مگر در غم تو. سوگ از دست دادن تو بسیار بزرگ است، و هر سوگی پیش از تو و پس از تو ناچیز است.
۱۱ تا ۳۵ قپس از پیامبر: بیستوپنج سال صبر۵
- خطبه ۱۲، ربیعالاول ۱۱ قخطبهٔ وسیله؛ اسلام و جایگاه امام در قیامتستایش از آنِ خدایی است که پندارها را از رسیدن به وجودش بازداشت، و خردها را در پرده داشت
- خطبه ۳۹، ربیعالاول ۱۱ قوقتی امام را برای بیعت با ابوبکر آوردندستایش از آنِ خداست که محمد (ص) را از میان ما پیامبر برگزید و او را به سوی ما فرستاد.
- سخن ۷۶، جمادیالثانی ۱۱ قبا پیامبر (ص) هنگام خاکسپاری فاطمه (ع)ای فرستادهٔ خدا! سلام بر تو، از سوی من و از سوی دخترت، محبوبت و نور چشمت؛ هماو که در همسایگی تو فرود آمده، به دیدارت آمده، امشب در خاکِ آرامگاه تو خفته و چه زود به تو پیوسته است.
- سخن ۸۳، میان ۲۳ تا ۲۴ قروز شورا، پیش از بیعت با عثمانبهترین چیزی که آغازکنندگان با آن آغاز کردهاند، گویندگان به زبان آوردهاند و سخنگویان بر لب راندهاند، سپاس خدا و ستایش اوست آنگونه که سزاوار اوست، و درود بر پیامبر، محمد و خاندانش.
- خطبه ۲۰، میان ۱۱ تا ۱۳ قخطبهٔ طالوتیه؛ سرزنش مردم پس از رحلت پیامبرستایش از آنِ خداست. آنچه خدا بخواهد همان میشود. بر خدایی توکل کردم که معبودی جز او نیست.
۳۵ تا ۳۶ قآغاز خلافت و جنگ جمل۴
- خطبه ۴۰، میان ۳۵ تا ۳۶ قآغاز خلافت در مدینه؛ آزمون سخت مردمستایش از آنِ خدایی است که بلندمرتبه شد و بر فراز همه جای گرفت، و نزدیک شد اما برتر ماند، و از هر چشماندازی بالاتر رفت.
- نامه ۱۲، صفر ۳۶ قبه مردم مصر، همراه قیس بن سعداز بندهٔ خدا، علی بن ابیطالب، امیر مؤمنان، به هر مؤمن و مسلمانی که این نامهام به او میرسد.
- خطبه ۲۲، جمادیالاول ۳۶ قخطبهٔ مخزون در ذیقار؛ خبر از آخرالزمانستایش از آنِ خداست؛ خدایی که از شباهت به آفریدگان برتر است، از گفتار توصیفکنندگان فراتر است، با شگفتیهای تدبیرش برای بینندگان آشکار است، و با شکوهِ عزتش از اندیشهٔ خیالبافان پنهان است.
- خطبه ۴۷، جمادیالاول ۳۶ قپس از کشته شدن طلحه در جنگ جملستایش از آنِ خداست که پیش از هر آغازی آغاز است و پس از هر پایانی پایان. آغاز بودنش ایجاب میکند که آغازی نداشته باشد، و پایان بودنش ایجاب میکند که پایانی نداشته باشد.
۳۶ تا ۳۷ قکوفه و جنگ صفین۸
- نامه ۵۳، ۳۶ قرد ادعاهای معاویه دربارهٔ خلیفهها و عثماناز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به معاویه پسر ابوسفیان.
- نامه ۶۳، ۳۶ قبرتری خاندان پیامبر، در پاسخ به معاویهاز بندهٔ خدا، علی، امیر مؤمنان، به معاویه پسر ابوسفیان.
- خطبه ۵۲، میان ۳۶ تا ۳۷ قدر نبرد صفین؛ برانگیختن یاران به جنگستایش از آنِ خداست، بر نعمتهای فراوانش بر همهٔ آفریدگان، چه نیکوکار و چه بدکار؛ و بر حجتهای (دلایل روشن و تمام) رسایش بر آفریدگان، چه آنان که فرمانش را بردند و چه آنان که نافرمانیاش کردند.
- سخن ۱۲۶، میان ۳۶ تا ۳۷ قبازداشتن حسن از میدان برای حفظ نسل پیامبرمردم! به خاطر من جلوِ این جوان را بگیرید، تا از دست دادنش کمرم را نشکند.
- نامه ۶۴، صفر ۳۷ قفرق بنیهاشم و بنیامیه در روزهای صفیناز بندهٔ خدا، علی بن ابیطالب، امیر مؤمنان، به معاویة بن ابیسفیان.
- سخن ۱۲۸، صفر ۳۷ قسوگواری بر عمار یاسر در صفینکسی که از کشته شدن عمار مصیبتی به او نرسد، بهرهای از اسلام ندارد.
- خطبه ۲، میان ۳۶ تا ۴۰ قخطبهٔ اشباح؛ وصف خدا و فرشتگانستایش از آنِ خداست؛ خدایی که دریغ کردن و نبخشیدن، داراییاش را افزون نمیکند و عطا و بخشش، او را تهیدست نمیسازد؛ چرا که هر بخشندهای جز او، از داراییاش کم میشود و هر دریغکنندهای جز او، نکوهیده است.
- خطبه ۷، میان ۳۶ تا ۴۰ قخطبهٔ «زهرا»؛ قدرت خدا و رستاخیزستایش از آنِ خداست، پروردگار جهانیان، و درود بر محمد، سرور فرستادگان، و بر خاندان پاکش.
۳۷ تا ۳۸ قداوری، خوارج و از دست رفتن مصر۵
- خطبه ۳، ۳۷ قیگانگی خدا، پس از بازگشت از صفینستایش از آنِ خداست؛ خدایی که ستایشِ خود را به دل بندگانش انداخت، و آنان را با سرشتی آشنا به پروردگاریِ خویش آفرید. با آفریدههایش بر هستیِ خود دلیل آورد، و با نوپدید بودنِ آفریدههایش بر ازلی بودن (بیآغاز بودن) خود گواهی داد، و با شباهتِ آفریدهها به یکدیگر…
- سخن ۱۴۴، میان ۳۷ تا ۳۸ قنپذیرفتن خواستهٔ خوارج برای اقرار به کفربادِ سنگباران بر شما ببارد و هیچکس از شما زنده نماند!
- سخن ۱۴۵، میان ۳۷ تا ۳۸ قگفتوگو با خوارج در اردوگاه نهروانآیا همهٔ شما با ما در صفین حاضر بودید؟
- سخن ۱۴۹، صفر ۳۸ قخوارج از پل نهروان نگذشتهاندهرگز! از آن نگذشتهاند.
- نامه ۷۹، صفر ۳۸ قسرگذشت امت، برای خواندن در هر جمعهآیا بیکار شدهاید که از چیزی بپرسید که به کارتان نمیآید، در حالی که مصر به دست دشمن افتاده، شیعیانم در آنجا کشته شدهاند و معاویه بن حدیج، محمد بن ابیبکر را کشته است؟!
۳۸ تا ۴۰ قسالهای پایانی و شهادت۳
- سخن ۱۵۸، رمضان ۴۰ قدیدار پیامبر در خواب سحرگاه ضربتپسرم! من امشب هر اندازه که خدا روزیام کرد نماز خواندم. شب را به بیدار کردن خانوادهام برای نماز گذراندم، چون شب جمعه بود. وقتی سحر شد...
- سخن ۱۵۹، رمضان ۴۰ قبه دوستدارانی که پس از ضربت گرد آمدندچه چیزی شما را اینجا نشانده است؟
- خطبه ۱۱، میان ۳۸ تا ۴۰ قخطبهٔ قاصعه؛ تکبر ابلیس و تعصب قبیلهایستایش از آنِ خداست؛ خدایی که جامهٔ عزت و کبریایی (بزرگیِ مطلق) را پوشیده و آن دو را تنها برای خودش برگزیده است، نه آفریدگانش. خدا آن دو را قرقگاه و حریمِ ممنوع برای جز خودش قرار داده، برای شکوهِ خود برگزیده، و لعنت را بر هر یک از بندگانش که در آن دو با او به…
۳۵ تا ۴۰ قدر سالهای خلافت۹
- خطبه ۱۹، میان ۳۶ تا ۴۰ قجایگاه امام نزد پیامبر و برتری اهلبیتستایش از آنِ خداست؛ خدایی که از نشانههای فرمانروایی و شکوهِ بزرگیاش چنان شگفتیهایی از قدرت خود آشکار کرد که مردمکِ چشمها را سرگردان ساخت، و زمزمهها و گذرِ اندیشههای خردها را از شناختِ ژرفای صفتش بازداشت. و گواهی میدهم که جز خدا خدایی نیست؛ گواهیای از…
- خطبه ۳۲، میان ۳۶ تا ۴۰ قروز جمعه؛ جامع بودن قرآن و بیارزشی دنیاستایش از آنِ خداست که شایستهٔ ستایش و صاحب آن، و نهایتِ ستایش و جایگاه آن است.
- خطبه ۳۳، میان ۳۷ تا ۳۹ قعید غدیر در روز جمعهستایش از آنِ خداست؛ خدایی که بیآنکه نیازی به ستایشگرانش داشته باشد، ستایشِ خود را بر بندگانش نهاد. او ستایش را راهی از راههای اقرار به خدایی، بینیازی، پروردگاری و یگانگیِ خود قرار داد؛ و سببی برای فزونیِ رحمتش، و راهی روشن برای جویندهٔ بخششِ خویش ساخت. و…
- سخن ۲۸، میان ۳۶ تا ۴۰ قدوستان و دشمنان اهلبیت؛ پاسخ به حنششامگاه را آغاز کردم در حالی که دوستدارِ دوستدارمان هستم و دشمنِ دشمنمان.
- سخن ۳۴، میان ۳۶ تا ۴۰ قسادگی خوراک و پوشاک به پیروی از پیامبرای ابوالجنوب! رسول خدا (ص) را دیدم که خشکتر از این میخورد و زبرتر از این میپوشید - و به جامهاش اشاره کرد -.
- سخن ۳۵، میان ۳۶ تا ۴۰ قفتوای بیدانش و چهار گونه راوی حدیثای مردم! از خدا پروا کنید و به آنچه نمیدانید به مردم فتوا ندهید.
- سخن ۳۷، میان ۳۶ تا ۴۰ قسه دستهٔ مردم و ارزش دانش؛ با کمیلای کمیل بن زیاد! این دلها ظرفاند، و بهترینشان دلی است که دانش را بیشتر در خود نگه دارد.
- سخن ۴۸، میان ۳۶ تا ۴۰ قچرا بر قاطر سوار میشد، نه اسب؟نیازی به آن ندارم.
- سخن ۱۳۸، میان ۳۶ تا ۴۰ قدرخواست گواهی بر غدیر از یاران پیامبرشما را به خدا سوگند میدهم، هر مرد مسلمانی را — و فقط یاران محمد (ص) را سوگند میدهم — که از فرستادهٔ خدا (ص) شنید و شاهد بود که او در بازگشت از حجةالوداع (واپسین حج پیامبر) در روز غدیر خم به من میفرمود:
زمانِ گفتن روشن نیستبیتاریخ۸
- خطبه ۱آغاز آفرینش، آدم و فرستادن پیامبرانستایش از آنِ خداست؛ خدایی که سخنگویان به ستایشش نمیرسند، شمارندگان نعمتهایش را به شمار درنمیآورند، و کوشندگان حقش را ادا نمیکنند. خدایی که همتهایی که تا دوردست میروند او را درنمییابند، و هوشهایی که در ژرفا فرو میروند به او نمیرسند.
- خطبه ۱۸برتری پیامبر و خبر از آیندهٔ مسلمانانستایش از آنِ خداست که آغاز است و چیزی پیش از او نیست؛ پایان است و چیزی پس از او نیست؛ آشکار است و چیزی بالاتر از او نیست؛ و پنهان است و چیزی فروتر از او نیست.
- خطبه ۲۶خطبهٔ بینقطه؛ ستایش خدا و پیامبرستایش از آنِ خداست که سزاوار ستایش و جایگاه آن است؛ استوارترین و شیرینترین ستایش، شتابندهترین و والاترین ستایش، پاکترین و بلندترین ستایش، و گرامیترین و سزاوارترین ستایش از آنِ اوست.
- خطبه ۲۷خطبهٔ بینقطهٔ عقد ازدواجستایش از آنِ خداست؛ پادشاهِ ستوده، مالکِ پرمهر، صورتبخشِ هر نوزاد، و پناهگاهِ هر راندهشده.
- خطبه ۲۸خطبهٔ بیالف؛ مرگ، گور و قیامتستودم کسی را که بخشش او بزرگ است، و نعمتش فراوان و کامل است، و سخنش تمام است، و خواستش اجرا میشود، و برهانش رساست، و داوریاش عادلانه است، و رحمتش بر خشمش پیشی گرفته است.
- سفارش ۲چهارصد سفارش برای دین و دنیامردم! از آرزوی باطل بپرهیزید؛ چه بسیار کسی که روزی را آغاز میکند و به پایانش نمیرساند، و چه بسیار کسی که در آغاز شب به حالش غبطه میخورند و در پایان شب، گریهکنندگانش به پا میخیزند.
- دعا ۱درخواست برترین درود برای پیامبرخدایا! ای گسترانندهٔ زمینهای گسترده، و سازندهٔ بناها، و استوارکنندهٔ کوههای پابرجا، و آفرینندهٔ آسمانهای برافراشته، و سرشتهکنندهٔ دلها بر فطرتهایشان (سرشتهای آغازین)؛ چه بدبختِ آنها و چه خوشبختِ آنها، و چه گمراهِ آنها و چه راهیافتهٔ آنها، و ای…
- نامه ۳۷به بزرگان یاران: اسلام، قبر و میراث پیامبریبه نزدیکان درگاه در عالم سایهها (پیش از آفرینش این جهان)، آزمودهشدگان به بلا و گرفتاری، شتابندگان در فرمانبرداری، و یقیندارندگان به بازگشت (برگشتن به دنیا پیش از قیامت).